جايگاه دنيا و آخرت از ديدگاه امیرالمومنین عليه السلام

جايگاه دنيا و آخرت از ديدگاه امیرالمومنین عليه السلام

أَفَلاَ تَائِبٌ مِنْ خَطِيئَتِهِ قَبْلَ مَنِيَّتِهِ! أَلاَ عَامِلٌ لِنَفْسِهِ قَبْلَ يَوْمِ بُؤْسِهِ!

آيا کسى نيست که پيش از فرا رسيدن مرگش از خطاهايش توبه کند؟ آيا انسانى پيدا نمى شود که قبل از رسيدن روز ناراحتيش عمل نيکى براى خود انجام دهد؟

اين تعبيرها ـ که براى تحريک و تشويق هر چه بيشتر آگاهان و تنبيه و بيدار ساختن غافلان ايراد شده است ـ در واقع نتيجه منطقى جمله هاى قبل است، زيرا با توجه به اين که دنيا، بسرعت پشت مى کند و آخرت با شتاب روى مى آورد و امروز، روز آمادگى و فردا، روز مسابقه سعادت و شقاوت است، چرا افراد عاقل و هوشيار، با توبه کردن و بازگشت به سوى خدا و انجام عمل نيک پيش از آن که فرصت از دست رود خود را آماده اين سفر نکنند؟

قيامت را به «يومَ بُؤس» تعبير کردن، به خاطر حوادث شديد و عذاب هاى سخت و نگرانى هاى فوق العاده آن است. آن عذاب ها در آيات مختلف قرآن منعکس شده است و به انسان ها هشدار مى دهد تا امروز که فرصتى در دست دارند، براى آن روز سخت ـ که انبوه مشکلات آن را احاطه کرده ـ فکرى کنند و ذخيره اى بيندوزند.

خطبه ۲۸

حدیث از حضرت امام رضا علیه السلام درباره لزوم حفظ تعادل بین زندگی دنیوی و اخروی

حدیث از حضرت امام رضا علیه السلام درباره لزوم حفظ تعادل بین تلاش برای زندگی دنیوی و اخروی

امام رضا علیه السلام:

لَیسَ مِنّا مَن تَرَکَ دُنیاهُ لِدِینِهِ و دِینَهُ لِدُنیاهُ.

از ما نیست آن که دنیای خود را برای دینش و دین خود را برای دنیایش ترک گوید.

بحار الأنوار، ج 78، ص 346

فرمایش حضرت امیرالمومنین علیه السلام درباره دنیاطلبی

امیرالمؤمنین امام علی (علیه السلام) :

إنَّما أنتَ عَدَدُ أيّامٍ ، فكُلُّ يَومٍ يَمضي عَلَيكَ يَمضي بِبَعضِكَ، فخَفِّضْ فِي الطَّلَبِ و أجمِلْ فِي المُكتَسَبِ

تو چند روزی بیش نیستی. هر روزی که بر تو می‌گذرد، بخشی از تو را می‌برد. پس، در طلب دنیا آرام و در کسب روزی میانه رو باش.

غرر الحکم، حدیث ۳۸۷۴

امام حسن علیه‌ السلام: دنیا محل عمل و آخرت محل پاسخگویی

امام حسن مجتبی علیه‌ السلام:

النّاسُ فِي دارِ سَهْوٍ وَ غَفْلَةٍ يَعْمَلُونَ وَلا يَعْلَمُونَ فَاِذا صارُوا إلى الآخِرَةِ صارُوا اِلى دارِ يَقينٍ يَعْلَمُونَ وَ لا يَعْمَلُونَ.

مردم [در اين دنيا] در خانه بى‌خبرى و غفلت بسر مى‌برند، پس هر كارى را انجام مى‌دهند، نمى‌دانند [ثمرش را] و چون به خانه آخرت روند، به وادى يقين در آيند و همه چيز را بدانند و لكن نتوانند عمل سودمندى را در آنجا براى خويش انجام دهند.

سيدعبدالله شبّر، مصابيح الانوار، ج ۲، ص ۲۷۱

تاکید موکد حضرت امام رضا علیه السلام بر صداقت و راستگویی

امام رضا عليه السلام :

انَّ رَجُلاً اَتَى سَيِّدَنا رَسولَ اللّه ِ صلي الله عليه و آله فَقالَ يا رَسولَ اللّه عَلِّمْنى خُلُقايَجْمَعُ لى خَيْرَ الدُّنْيا وَ الآْخِرَةِ فَقالَ صلي الله عليه و آله لا تَكْذِبْ.

مردى نزد سرور ما رسول خدا (صلي‌ الله‌ عليه‌ و آله) آمد و عرض كرد : به من اخلاقى بياموزيد كه خير دنيا و آخرت در آن جمع باشد، حضرت فرمودند:

❌دروغ نگو.

فقه الرضا(عليه السلام)،ص۳۵۴

زندانی واقعی کیست؟

امام صادق علیه‌السلام:

المَسجونُ مَن سَجَنَتهُ دُنياهُ عَن آخِرَتِهِ

زندانى [واقعى] كسى است كه دنيايش او را از آخرتش باز داشته باشد.

الكافی: ج ۲ ص ۴۵۵ ح ۹

مذمت شیفتگان دنیای حرام و فانی در نهج البلاغه

مذمت شیفتگان دنیای حرام و فانی

أ لَستُم في مَساكِنِ مَن كانَ قَبلَكُم أطوَلَ أعمارا ، و أبقى آثارا ……… ثُمّ ظَعَنُوا عنها بغَيرِ زادٍ مُبَلِّغٍ ، و لا ظَهرٍ قاطِعٍ ، فَهَل بَلَغَكُم أنَّ الدنيا سَخَت لَهُم نَفسا بِفِديَةٍ ……… و هل زَوَّدَتهُم إلاّ السَّغَبَ ……… أ فهذهِ تُؤثِرُونَ ؟ !

آيا شما در منازل همان كسانى نيستيد كه پيش از شما بودند و عمرشان درازتر و آثارشان با دوام تر و آرزويشان درازتر و……… بود و سپس بى هيچ توشه اى، كه آنها را به مقصد رساند و بى هيچ مركبى كه آنان را به منزلشان رساند، كوچ كردند؟

آيا شنيده ايد كه دنيا براى [آزادى ]جان آنان کاری انجام داده باشد ؟ ………

آيا روشنى دنيا جز تاريكى و سرانجامش جز پشيمانى بود برای آنان نبود؟

---

این بخش از نهج‌البلاغه به ناپایداری دنیا و گذر عمر اشاره دارد. امام علی (علیه‌السلام) یادآوری می‌کند که انسان‌های دنیا طلب همانند گذشتگان خود، با آرزوهای طولانی زندگی می‌کنند، اما سرانجام بدون توشه‌ای برای آخرت از دنیا کوچ می‌کنند. دنیا برای آنان چیزی جز تاریکی و پشیمانی باقی نگذاشته است، پس باید به جای دل‌بستن به آن، برای سفر نهایی آماده شد.

نامه 22 نهج البلاغه: برای دستاوردهای دنیایی زیاد خوشحالی نکن و برای از دست داده ها ناراحتی زیاد

وَمَا نِلْتَ مِنْ دُنْيَاکَ فَلاَ تُکْثِرْ بِهِ فَرَحاً، وَمَا فَاتَکَ مِنْهَا فَلاَ تَأْسَ عَلَيْهِ جَزَعاً، وَلْيَکُنْ هَمُّکَ فِيمَا بَعْدَ الْمَوْتِ

بنابراين آنچه از دنيا به دست آورده اى زياد به آن خوشحال نباش و آنچه را از دنيا از دست داده اى بر آن تأسف نخور و جزع نکن؛ تمام همّت خود را براى آنچه بعد از مرگ و پايان زندگى است قرار ده.

مواهب دنيا بر دو قسم است و مواهب آخرت يک نوع بيش نيست، مواهب دنيا گاه با تلاش و کوشش به دست مى آيد و گاه بدون تلاش و کوشش؛ و به تعبير بعضى: «گر نستانى به ستم مى دهند». از آنجا که انسان در بسيارى از مواردى که به نعمتى مى رسد يا از نعمتى محروم مى شود، نمى داند دقيقا از کدام قسم است به همين دليل امام (عليه السلام) مى فرمايد: به آنچه مى رسى زياد مسرور و شادمان نباش چه بسا از آن نوع مواهبى بوده که هرگز از دست نمى رفت، همچنين از آنچه محروم مى شوى نگران نباش چه بسا چيزى بوده که هرگز به دست نمى آمده است؛ ولى تمام همّت خود را براى آخرت بگمار که آن را جز با سعى و تلاش و کوشش به کسى نمى دهند.

نامه 22

توصیف حضرت امیرالمؤمنین علیه السلام از دنیا (نهج البلاغه، خطبه 3)

حضرت امیر المومنین علی علیه السلام:

دنیا خوابی است که اگر آن را باور کنی، پشیمان خواهی شد. این دنیا نزد ما از آب بینی بز بی ارزشتر است.

نهج البلاغه، خطبه 3

توصیف خارق العاده دنیا از زبان امام علی (ع)

توصیف خارق العاده دنیا از زبان امام علی (ع) :

بیشترین ضربه هارو خوبترین آدمها میخورند، برای خوبیهاتون حد تعیین کنید و هر کس را به اندازه لیاقتش بها دهید نه به اندازه مرامتان.

زندگی کردن با مردم این دنیا همچون دویدن در گله اسب است ! تا میتازی با تو میتازند ؛ زمین که خوردی ؛ آنهایی که جلوتر بودند ؛ هرگز برای تو به عقب باز نمیگردند !

و آنهایی که عقب بودند ؛ به داغ روزهایی که میتاختی تو را لگد مال خواهند کرد !

در عجبم از مردمی که بدنبال دنيايی هستند که روز به روز از آن دورتر ميشوند؛ و غافلند از آخرتی که روز به روز به آن نزديکتر ميشوند.

نهج البلاغه, خطبه 34

خطرات انتخاب دنیا به جای آخرت خطبه 144 نهج البلاغه

خطرات انتخاب دنیا به جای آخرت خطبه 144 نهج البلاغه

افسوس که دنياپرستان بر متاع پست دنيا هجوم آوردند، و براى به دست آوردن حرام يورش آورده يكديگر را پس زدند، نشانه بهشت و جهنّم براى آنان بر افراشته، اما از بهشت روى گردان و با كردار زشت خود به طرف آتش روى آوردند، پروردگارشان آنان را فراخواند امّا پشت كرده، فرار كردند، و شيطان آنان را دعوت كرد، پذيرفته به سوى او شتابان حركت كردند....گمراهان، دنياى زودگذر را برگزيدند، و آخرت جاويدان را رها كردند. چشمه زلال را گذاشتند و از آب تيره و ناگوار نوشيدند، گويا فاسق آنها را مى نگرم كه با منكر و زشتى ها يار است و با آن انس گرفته و همنشين مى گردد تا آن كه موى سرش در گناهان سفيد گشته و خلق و خوى او رنگ گناه و منكر گيرد..

كجايند دل هاى به خدا پيش كش شده و در اطاعت خدا پيمان بسته.

خطبه 144

دنیا فریبتان ندهد (نهج البلاغه، خطبه 98)

دنیا فریبتان ندهد !

🔹امام علی «علیه السلام»

همانند بى‏ رغبت‏هاى به دنيا، و اعراض كنندگان از آن به دنيا بنگريد، كه به خدا قسم دنيا به زودى اهل اقامت و ساكنانش را از ميان بر مى‏ دارد، و عيّاشان بى‏ خيال را دچار حادثه و بلا مى‏ نمايد. آنچه از دنيا از دست رفته و پشت كرده باز نمى‏ گردد، و آينده آن هم روشن نيست . شادى دنیا آميخته به اندوه است، و قدرت و قوت مردان آن رو به سستى و ضعف مى ‏رود. پس فراوانى آنچه كه شما را خوشايند است فريبتان ندهد، زيرا آنچه از دنيا با شما خواهد بود اندك است

نهج البلاغه، خطبه 98

توصیف دنیا در کلام حضرت امیرالمؤمنین علیه السلام خطبه 103 نهج البلاغه

سُرُورُهَا مَشُوبٌ بِالْحُزْنِ وَ جَلَدُ الرِّجَالِ فِيهَا إِلَي الضَّعْفِ وَ الْوَهْنِ فَلَا يَغُرَّنَّكُمْ كَثْرَةُ مَا يُعْجِبُكُمْ فِيهَا لِقِلَّةِ مَا يَصْحَبُكُمْ مِنْهَا

🟠شادی و سرور دنیا با غم و اندوه آمیخته، و توانایی انسان به ضعف و سستی می گراید، زیبایی ها و شگفتی های دنیا شما را مغرور نسازد، زیرا زمان كوتاهی دوام ندارد.

✍کسى که فرزند ندارد، غم بى فرزندى قلب او را مى فشارد; ولى همين که صاحب فرزند، يا فرزندان شد، مشکلات فرزند ازهر سو هجوم مى آورد! ثروت ندارد، غم فقر او را آزار مى هد; ثروتمند مى شود، مشکل حسادتِ حسودان، خيانتِ خائنان، و طمع ورزى دزدان و سارقان، ظاهر و آشکار مى شود و آرامش او را به کلّى بر هم مى زند. آرى! شادى هاى دنيا، هميشه آميخته با غم و اندوه هاست و قوّت ها به زودى جاى خود را به ضعف و سستى مى دهد.

خطبه 103 نهج البلاغه

نامه 22 نهج البلاغه (پرهیز از غم و شادی برای دنیا)

پرهیز از غم و شادی برای دنیا

فَلْيَکُنْ سُرُورُکَ بِمَا نِلْتَ مِنْ آخِرَتِکَ، وَلْيَکُنْ أَسَفُکَ عَلَى مَا فَاتَکَ مِنْهَا....

خوشحالى تو از چيزى باشد كه در آخرت براى تو مفيد است، و اندوه تو براى از دست دادن چيزى از آخرت باشد. آنچه از دنيا به دست مى‌آورى تو را خوشنود نسازد، آنچه در دنيا از دست مى‌دهى زارى‌كنان تأسّف مخور.

نهج البلاغه، نامۀ 2

نهج البلاغه : فرصت ها را از دست ندهید

🔅 حضرت امیرالمؤمنین علیه‌السلام:

✍️ اَلاْنَ فَاعْمَلُوا، وَالْأَلْسُنُ مُطْلَقَةٌ، وَالْأَبْدَانُ صَحِيحَةٌ، وَالْأَعْضَاءُ لَدْنَةٌ، وَالْمُنْقَلَبُ فَسِيحٌ، وَالْمَجَالُ عَريضٌ.

هم‌اكنون عمل كنيد كه زبان‌ها باز و رهاست، و بدن‌ها سالم، و اندام‌ها نرم و انعطاف‌پذير، و زمينه دگرگونى گسترده، و مجال، گسترده و وسيع است.

📚 نهج‌البلاغه، ص۳۱۱

الدُّنْیَا دَارُ مَمَرّ لاَ دَارُ مَقَرّ حکمت 133 نهج البلاغه

و قال امیرالمومنین (علیه السلام):

الدُّنْیَا دَارُ مَمَرّ لاَ دَارُ مَقَرّ،

وَالنَّاسُ فِیهَا رَجُلاَنِ:

رَجُلٌ بَاعَ فِیهَا نَفْسَهُ فَأَوْبَقَهَا، وَرَجُلٌ ابْتَاعَ نَفْسَهُ فَأَعْتَقَهَا.

حضرت امام علی (علیه السلام) فرمود:

دنیا سراى عبور است نه سراى اقامت و مردم در دنیا دو گونه اند:

بعضى خود را فروختند و خویش را هلاک کردند و بعضى خود را خریدند و آزاد کردند.

حکمت ۱۳۳ نهج البلاغه

خطبه 192 نهج البلاغه: دنیا محل امتحان شدن است

در محضر نهج البلاغه

🔅 حضرت امیرالمؤمنین علی علیه‌ السلام:

ليكن خداوند بندگان خود را به انواع سختی‌ها مى‌آزمايد و به واسطه كوشش‌هاى گوناگون به بندگيشان مى‌كشد و به اقسام ناخوشايندها و ناملايمات مبتلايشان مى‌كند تا كبر را از دل‌هايشان بيرون بَرد و فروتنى را در جان‌هايشان جاى دهد و آن را درهايى گشوده به سوى فضل خود و وسايل آسانى براى بخشش خويش قرار دهد.

خطبه 192

نهج البلاغه حکمت 103 مقایسه دنیا و آخرت

حضرت ‏‏‏‏‏‌‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‌‏‏‏‏‏‏‌‏امیرالمؤمنین علی علیه السلام:

💠إنَّ الدُّنیا وَالآخِرَةَ عَدُوّانِ مُتَفاوِتانِ، و سَبیلانِ مُختَلِفانِ؛ فَمَن أحَبَّ الدُّنیا و تَوَلّاها أبغَضَ الآخِرَةَ و عاداها، و هُما بِمَنزِلَةِ المَشرِقِ والمَغرِبِ، وَ الماشی بَینَهُما کُلَّما قَرُبَ مِن واحِدَةٍ بَعُدَ مِنَ الاُخری.

همانا دنیا و آخرت دو دشمن ناسازگار و دو راه مختلف هستند؛ پس کسی که دنیا را دوست بدارد و آن را پیروی کند، به آخرت کینه کرده و با آن دشمنی کند،آن دو مانند مشرق و مغرب هستند، هر کسی به هر کدام نزدیک شود از دیگری دور خواهد شد.

نهج البلاغه، حکمت 103

تعادل بین دنیا و آخرت نهج البلاغه نامه 22

امام علی عليه السّلام

گاه آدمى را دست یافتن به چیزى که براى او مقدّر بوده، شادمان مى سازد، و گاه از دست دادن چیزى که دست یافتن به آن برایش مقدر نبوده است، غمگین مى کند. پس باید شادمانى تو به چیزى باشد که براى آخرتت به دست آورده اى، و اندوهت به چیزى باشد که از آخرتت از دست داده اى. به آنچه از دنیا به دست آورده اى فراوان شادى مکن، و بر آنچه از دنیایت از دست مى دهى، تأسف مخور و زارى منماى. و باید همه همّ تو منحصر به کارهاى پس از مرگ باشد.

نهج البلاغه نامه 22

دنيا وسيله است نه هدف خطبه 82 نهج البلاغه

دنيا وسيله است نه هدف

خطبه 82 نهج البلاغه

مَا أَصِفُ مِنْ دَار أَوَّلُهَا عَنَاءٌ وَ آخِرُهَا فَنَاءٌ

«من چگونه توصيف کنم سرايى را که آغاز آن سختى و مشقّت است و پايانش نيستى و فناست

يک نگاهِ اجمالى، به سراسر زندگى انسان در اين جهان نشان مى دهد که همه آن آميخته با رنج و مشقّت است; سر آغاز آن که ولادت انسان است، نه تنها درد و رنج عظيمى براى مادر دارد، بلکه براى خود او رنج آورتر است; چرا که از محيط بسته اى به محيط بازى که بسيار با آن متفاوت است، وارد مى شود و همه چيز دگرگون مى گردد.دوران شيرخوارگى را، با تمام مشکلاتش پشت سر مى گذارد و با درد و رنج از شيرى که شيره جان او بود، جدا مى شود و کم کم به راه مى افتد در حالى که هيچ تجربه اى در زندگى ندارد و خطرات عظيمى از هر سو، زندگى او را تهديد مى کند; کم کم بر سر عقل مى آيد و هوش او کامل مى شود و تازه دردسرهاى او آغاز مى گردد، چرا که از حجم مشکلات زندگى و گرفتارى هاو محروميّت ها باخبر مى شود; با چه زحمتى در ميان جمعى که به همه چيز چسبيده اند، جاى پايى براى خود باز مى کند و خانه و لانه و همسرى - با هزاران مشکل - براى خود برمى گزيند: مشکلاتى که تا پايان عمر همراه اوست. دوران پيرى که نيروها از کف مى رود و انواع ضعف ها و بيمارى ها، در چشم و گوش و دست و پا و قلب و عروق و استخوانش ظاهر مى شود، مشکلات مضاعفى براى او مى آفريند. آرى سراى دنيا سرايى است که با درد و رنج آغاز مى شود و با انواع گرفتاريها ادامه مى يابد!

خطبه 82

چگونه زیستن در کلام امام باقر علیه السلام

امام محمد باقر علیه السلام:

هرکس دنیا را به جهت یکى از این سه حالت طلب کند: بى‌نیازى از مردم؛ آسایش و رفاه خانواده و عائله‌اش؛ کمک و رسیدگى به همسایه‌اش؛ روز قیامت در حالتى محشور مى‌گردد و به ملاقات خداوند متعال نایل مى‌شود که صورتش همچون ماه شب چهارده، نورانى است.

وسائل الشّیعه: ج ۱۷، ص ۲۱، ح ۵

دنیا سرای گذر است

قال امیرالمومنین (علیه السلام):

حَارِبُوا أَنْفُسَكُمْ عَلَی الدُّنْيَا وَ اصْرِفُوهَا عَنْهَا فَإِنَّهَا سَرِيعَةُ الزَّوَالِ كَثِيرَةُ الزِّلْزَالِ وَشِيكَةُ الِانْتِقَالِ

با نفس خود بر سر دنیا پیکار کنید و آن را از دنیا منصرف سازید؛ زیرا دنیا به سرعت زوال می‌یابد و لغزش های آن فراوان است و به سرعت به دیگران انتقال پیدا می‌کند.

تصنیف غرر، حدیث۴۹۲۳

جایگاه دنیا در نهج البلاغه

امام على (علیه السلام):

إنَّ الدُّنيا دارُ مَوعِظَةٍ لِمَنِ اتَّعَظَ بِها.

دنیا سراى پند است براى کسى که پند گیرد.

نهج البلاغه حکمت 131

---

شعری زیبا:

حال دنیا را چو پرسیدم، من از فرزانه ای
گفت یا باد است، یا خواب است یا افسانه ای

گفتم آنها را چه می گویی، که دل بر او نهند
گفت یا مستند یا کورند، یا دیوانه ای

گفتم از احوال عمرم گو که بازم، عمر چیست؟
گفت یا برق است یا شمع است یا پروانه ای

حکمت 191 نهج‌البلاغه - شرایط انسان در دنیا

بر بالِ حکمتِ 191 نهج‌ البلاغه

اِنَّمَا الْمَرْءُ فِي الدُّنْيَا غَرَضٌ تَنْتَضِلُ فِيهِ الْمَنَايَا، وَ نَهْبٌ تُبَادِرُهُ الْمَصَائِبُ؛ وَمَعَ كُلِّ جُرْعَةٍ شَرَقٌ. وَ فِي كُلِّ أَكْلَةٍ غَصَصٌ. وَلاَ يَنَالُ الْعَبْدُ نِعْمَةً إِلاَّ بِفِرَاقِ أُخْرَى، وَلاَ يَسْتَقْبِلُ يَوْماً مِنْ عُمُرِهِ إِلاَّ بِفِرَاقِ آخَرَ مِنْ أَجَلِهِ. فَنَحْنُ أَعْوَانُ الْمَنُونِ، وَأَنْفُسُنَا نَصْبُ الْحُتُوفِ؛ فَمِنْ أَيْنَ نَرْجُو الْبَقَاءَ وَهَذَا اللَّيْلُ وَالنَّهَارُ لَمْ يَرْفَعَا مِنْ شَيْءٍ شَرَفاً، إِلاَّ أَسْرَعَا الْكَرَّةَ فِي هَدْمِ مَا بَنَيَا، وَ تَفْرِيقِ مَا جَمَعَا؟!

همانا انسان در دنیا، تختۀ نشانه‌گیریِ تیرهای مرگ، و ثروتی است دست‌خوش تاراج مصیبت‌ها، با هر جرعۀ نوشیدنی، اندوهی گلوگیر و در هر لقمه‌ای، استخوان شکسته ای قرار دارد، و بنده نعمتی به دست نیاوَرَد، جز آن که نعمتی از دست بدهد، و روزی به عمرش افزوده نمی‌گردد، جز با کم‌ شدن روزی دیگر! پس ما یاران مرگیم و جان‌های ما هدف نابودی ها، پس چگونه به ماندن جاودانه امیدوار باشیم؟. درحالی‌که گذشتِ شب و روز بنایی را بالا نبرده، جز آن‌که آن را ویران کرده، و به اطراف پراکنده کند!

شرح حکمت:

سخنی‌که از جان مولا برخاسته و بر جان می‌نشیند

امام (عليه‌السلام) براى كاستن حُب دنيا، به ناپايدارى آن از تعبيرات بسيار پرمعنا در اين كلام نورانى استفاده كرده‌اند.

ابتدا هدف بودن انسان را در برابر تيرهاى مرگ (عوامل نابودى مانند: بيمارى، سيل، زلزله، جنگ و...) كه سرانجام هر كسى ست مطرح می‌کنند و سپس به خطراتى كه در هر لحظه حيات انسان را تهديد می‌كند (مانند: گلوگير شدن جرعه آب يا لقمه غذا) اشاره می‌فرمايند.

سپس اشاره دارند كه هميشه مواهب دنيا با محروميت هايى همراه است، و هرگز انسان نمی‌تواند تمام آن‌ها را يكجا در اختيار بگيرد. مانند: کسی‌که شهرتى پيدا می‌كند و به نعمتى رسيده، اما نعمت‌های ديگرى را به‌سبب اين شهرت از دست می‌دهد

آن‌گاه هشدار می‌دهند كه روزهاى عمر پی‌درپی در گذرند و هر روز، انسان گام تازه‌ای به‌سوی مرگ برمی‌دارد.

و مهم اين‌جاست كه از دست دادن عمر در اختيار ما نيست؛ چه بخواهيم و چه نخواهيم از ما گرفته می‌شود.

مجموع اين سخن درس عبرتى ست براى همگان تا از غرق شدن در لذات بپرهيزند، و از اين دنيا براى سعادت خود در سراى آخرت بيندوزند.

أَلاَ وَ إِنَّ الدُّنْيَا قَدْ تَصَرَّمَتْ وَآذَنَتْ بِانْقِضَاء

أَلاَ وَ إِنَّ الدُّنْيَا قَدْ تَصَرَّمَتْ وَآذَنَتْ بِانْقِضَاء

آگاه باشيد دنيا به آخر رسيده و پايان يافتن خويش را اعلام کرده است.»

اين سخن ممکن است اشاره به مجموعه جهان باشد که عمرش رو به پايان است، و به همين دليل زمان ما را آخرالزمان مى نامند، يا اشاره به زندگى هر يک از انسان ها در هر عصر و زمان است که بسيار کوتاه و زودگذر مى باشد و احتمال دوم با مجموعه خطبه سازگارتر است

ادامه نوشته

دوری از زرق و برق دنیا

وَأَلاَّ تَبْغِيَا الدُّنْيَا وَإِنْ بَغَتْکُمَا، وَلاَ تَأْسَفَا عَلَى شَيْء مِنْهَا زُوِيَ عَنْکُمَا

و سفارش مى کنم در پى زرق و برق دنيا نباشيد، هرچند دنيا به سراغ شما بيايد و بر آنچه از دنيا از دست مى دهيد تأسف نخوريد

البته دنيا بخش هايى دارد: بخشى براى زندگى انسان ضرورى است. بخش ديگرى رفاه معقولانه است؛ ولى بخشى بالاتر از اينها براى هواپرستى و تفاخر و مانند آن است.

ادامه نوشته

شرح حکمت 385 نشانه های پستی دنیا

قال علیه السلام

مِن هَوَانِ الدّنیَا عَلَی اللّهِ أَنّهُ لَا یُعصَی إِلّا فِیهَا وَ لَا یُنَالُ مَا عِندَهُ إِلّا بِتَرکِهَا.

(از نشانه های پستی دنیا در نزد خدا آن است که خدا را معصیت نکنند مگر در دنیا، و به دست نیاورند آنچه را که نزد خداست مگر با دوری کردن از دنیا). امام (علیه السلام) به دو دلیل یاد شده که پستی دنیا را خاطرنشان کرده است از دنیا برحذر داشته است.

شرح حکمت 385. حکمت های نهج البلاغه ( همراه با 25 ترجمه و شرح )/ ص388

وصف دنیا از منظر حضرت امیر المؤمنین علیه السلام مثَل الدّنيا كمَثَل الحَيَّة - حکمت 119 نهج البلاغه

پرهیز از دنیای فریبنده

امام علی علیه السلام فرمودند:

مثَلُ الدُّنْيَا كَمَثَلِ الْحَيَّةِ، لَيِّنٌ مَسُّهَا وَ السَّمُّ النَّاقِعُ فِي جَوْفِهَا

دنيا مانند مار (خوش خط و خال) است كه پوستی نرم دارد ولی در درون آن زهر کشنده است.

حکمت 119 نهج البلاغه

كُن فِي الدُّنيا كَساكِنِ دارٍ لَيسَت لَهُ إنَّما يَنتَظِرُ الرَّحيلَ

امام موسی کاظم علیه‌السلام:

كُن فِي الدُّنيا كَساكِنِ دارٍ لَيسَت لَهُ، إنَّما يَنتَظِرُ الرَّحيلَ

در دنیا، مانند کسی باش که در خانه‌ای ساکن است که مالک آن نیست و منتظر رفتن است

تحف‌العقول، صفحه ۳۹۸

امام علي عليه‌السلام: اثر مکر شناسی دنیا

اثر مکر شناسی دنیا :

امام علي(عليه‌السلام):

منْ عَرَفَ خِدَاعَ اَلدُّنْيَا لَمْ يَغْتَرْ مِنْهَا بِمُحَالاَتِ اَلْأَحْلاَمِ

كسى كه فريبكارى دنيا را بشناسد، فريب رؤياهاى پوچ آن را نمى خورد.

غرر الحکم