فتوای آیتالله العظمی جوادی آملی درباره کپیرایت، رسانه و هوش مصنوعی
حضرت آیتالله العظمی جوادی آملی به پرسش های شفقنا درباره «فناوریهای نوین، رسانه و هوش مصنوعی» پاسخ گفتند. متن پرسشها و پاسخ این مرجع تقلید شیعیان به شرح ذیل است:
۱- گاهی مترجمان و نویسندگان، آثار دارای حقنشر را بدون اجازه ناشر یا مؤلف ترجمه یا بازنشر میکنند. آیا از نظر شرعی چنین اقدامی در کشورهایی که قانون کپیرایت الزامآور نیست جایز است؟
۲- اگر فردی اثری را از زبان دیگر ترجمه کرده ولی از نویسنده یا ناشر اجازه نگیرد، آیا این کار مصداق غصب معنوی و حرام است؟
۳- آیا استفاده از آثار تولیدشده توسط دیگران در فضای مجازی (مانند ویدیو، متن یا عکس) بدون ذکر منبع و رضایت صاحب آن، از نظر شرعی جایز است؟
۴- برخی کاربران برای تولید محتوای طنز یا تبلیغاتی از چهره یا صدای دیگران استفاده میکنند. آیا ساخت تصویر یا ویدیو با چهره فرد دیگر در قالب شوخی، بدون رضایت او، جایز است؟
۵- با توجه به توان روزافزون هوش مصنوعی در تولید آثار علمی، ادبی و پژوهشی، آیا نوشتن مقاله، پایاننامه یا کتاب با استفاده از هوش مصنوعی بدون ذکر نقش آن جایز است؟ آیا فرد میتواند چنین اثری را به نام خود منتشر کند؟
۶- در صورتی که فردی با کمک هوش مصنوعی مقالهای بنویسد و بخش عمدهی کار توسط ماشین انجام شده باشد، آیا نسبت دادن اثر به خود شخص بدون ذکر این موضوع، غصب علمی یا تدلیس محسوب میشود؟
بسمه تعالی
سلام علیکم
پاسخ پرسش ۱ و ۲ و ۳ و ۴ و ۵- در تمامی موارد، حقوق طبع، ترجمه، نشر آثار، تالیف، مختص به صاحبان آنهاست. اگر بدون اذن قبلی از آن آثار، استفاده شود، ضامن است و باید با تادیه حقوق مزبور، رضایت صاحبان اثر تحصیل شود.
پاسخ پرسش ۶- اگر عمل هوش مصنوعی ابتکاری مستقل باشد و از آثار دیگران، بگونه ای که آن مقاله مقدار قابل توجهی برای آنها حساب نشود، مانعی ندارد.
راهنمای آزمون ارشد و دکتری رشته علوم قرآن و حدیث+مطالب آموزنده قرآنی و حدیثی+علایق شخصی