اصل عدم نقل در تفسیر قرآن (بحث معنای لغات)
اصالت عدم نقل، نفی احتمال نقل لفظ از یک معنا به معنای دیگر است.
اصل عدم نقل، از اصول لفظی است. از این اصل تعبیرهای دیگری هم شده است، از جمله: اصالت ثبات در لغت، اصالت عدم هجر و اصالت عدم وقوع.
کتاب نهایة الافکار آقاضیاء الدین عراقی
«نهایة الافکار»، تقریرات دروس آقا ضیاء عراقی است به زبان عربی که توسط محمدتقی بروجردی تدوین یافته است.
موضوعات مورد بحث در این کتاب عبارت اند از: تعریف علم و موضوع آن، [۱] وضع، اطلاق لفظ و اراده شخص آن و یا نوع آن، هل الالفاظ موضوعه للمعانی المراده، لا وضع آخر للمرکبات، لا وضع للمعانی المجازیه، [۲]حقیقت و مجاز،[۳] حقیقت شرعی، [۴] صحیح و اعم، [۵]امکان و وقوع اشتراک، [۶]استعمال لفظ در پیش از یک معنی، [۷]مشتقات،[۸] اوامر، [۹]مقدمات واجب، [۱۰] نواهی، [۱۱] مفاهیم، [۱۲] عموم و خصوص، [۱۳] مطلق و مقید، [۱۴]قطع، [۱۵]شکوک، [۱۶]استصحاب، [۱۷]تعادل و تراجیح.[۱۸]این کتاب، در چهار جلد؛ زبان عربی، به وسیله انتشارات مؤسسه نشر اسلامی چاپ و منتشر شده است.
بحوث فی علم الاصول تقریرات شیخ عبد الساتر/شهید محمدباقر صدر
بی گمان علم اصول فقه از زمان مرحوم شیخ محمد تقی اصفهانی (م 1348 ق) با حاشیه بر معالم الدین شیخ حسن فرزند شهید ثانی (959 1011 ق) به نام هدایة المسترشدین تطوری چشمگیر یافت. این جهش هم در بُعد بحوث و مسائل علم اصول بود و هم در چگونگی دلیل و ابراز برهان که با یک نظر و مقایسه می توان این مطلب را دریافت.
شهید سید محمدباقر صدر+زندگی نامه
سید محمدباقر صدر (زادهٔ ۱۰ اسفند ۱۳۱۳ _ درگذشتهٔ ۱۹ فروردین ۱۳۵۹) فقیه، اصولی، مجتهد، فیلسوف، اندیشمند، مرجع تقلید[۱] مبتکر و نظریهپرداز[۲] شیعه و سیاستمدار عراقی بود. از او گاه به لقب شهید خامس و سید ذبیح القفا نیز یاد میشود.[۳][۴][۵][۶]
ولادت
سید محمدباقر صدر از خاندان صدر[۷] در ۱۰ اسفند ۱۳۱۳ (برابر ٢٥ ذو القعدة ١٣٥٣) در شهر کاظمین به دنیا آمد.[۸] پدرش سید حیدر صدرعاملی بود. مادرش دختر شیخ عبدالحسین آلیاسین بود.[۹]
سید محمدباقر صدر (زادهٔ ۱۰ اسفند ۱۳۱۳ _ درگذشتهٔ ۱۹ فروردین ۱۳۵۹) فقیه، اصولی، مجتهد، فیلسوف، اندیشمند، مرجع تقلید[۱] مبتکر و نظریهپرداز[۲] شیعه و سیاستمدار عراقی بود. از او گاه به لقب شهید خامس و سید ذبیح القفا نیز یاد میشود.[۳][۴][۵][۶]
ولادت
سید محمدباقر صدر از خاندان صدر[۷] در ۱۰ اسفند ۱۳۱۳ (برابر ٢٥ ذو القعدة ١٣٥٣) در شهر کاظمین به دنیا آمد.[۸] پدرش سید حیدر صدرعاملی بود. مادرش دختر شیخ عبدالحسین آلیاسین بود.[۹]
آیت الله محمدحسین نائینی
میرزا حسین نائینی، شیخ الاسلام محمدحسین غروی نائینی منوچهری اصفهانی زاده ۲۶ خرداد ۱۲۳۹ (۲۷ ذیقعده ۱۲۷۶ قمری) در نائین[۱] - درگذشته ۲۳ مرداد ۱۳۱۵ (۲۶ جمادیالاول ۱۳۵۵ قمری) در نجف مرجع تقلید شیعه بود.
کتاب کلیات اصول فقه شهید مرتضی مطهری
برای فقیه، تسلط بر علوم زیادی مقدمتا لازم است. آن علوم عبارت است از:
1. ادبیات عرب، یعنی نحو، صرف، لغت، معانی، بیان، بدیع. زیرا قرآن و حدیث به زبان عربی است و بدون دانستن - لا اقل در حدود متعارف - زبان و ادبیات عربی استفاده از قرآن و حدیث میسر نیست.
2. تفسیر قرآن مجید. نظر به اینکه فقیه باید به قرآن مجید مراجعه کند آگاهی اجمالی به علم تفسیر برای فقیه ضروری است.
3. منطق. هر علمی که در آن استدلال به کار رفته باشد نیازمند به منطق است. از این رو فقیه نیز باید کم و بیش وارد در علم منطق باشد.
4. علم حدیث. فقیه باید حدیث شناس باشد و اقسام احادیث را بشناسد و در اثر ممارست زیاد با زبان حدیث آشنا بوده باشد.
5. علم رجال. علم رجال یعنی راوی شناسی. بعدها بیان خواهیم کرد که احادیث را در بست از کتب حدیث نمی توان قبول کرد، بلکه باید مورد نقادی قرار گیرد. علم رجال برای نقادی اسناد احادیث است.
دروس فی علم الاصول (شهید صدر)
«دروس فی علم الاصول» معروف به «حلقات الاصول» تالیف فقیه بزرگوار و اصولی متفکر آیتالله سید محمد باقر صدر (م ۱۴۰۰ ق) است که با شیوهای نو و ابتکاری خاص برای تدریس در دوره سطح و سطح عالی حوزه نوشته شده است. این اثر از اتقان علمی خوبی برخوردار است و در عین حال به لحاظ روشی جزء روشمندترین کتابهایی است که در حوزه علمیه در رابطه با علم اصول نگاشته شده است.
این کتاب در موضوع اصول فقه است. شهید صدر در تألیف این کتاب، آموزش مرحله به مرحله را مدّنظر داشته و به اجرا گذاشته است. از این رو، در حلقه اول، از مطالب اصولی به اختصار سخن می گوید و همان مطالب را در حلقه دوم توضیح داده و نهایتاً در حلقه سوم، عمق مطالب و کمیت و کیفیت آن نسبت به دو حلقه اول و دوم بیشتر و بهتر می شود. به این ترتیب، شهید صدر تمام مطالب اصولی را که در این مدت طلبه به آموزش آن مشغول است، به طور مرتب و زنجیروار برای او یادآور می شود. این روش در ارتکاز مطالب در ذهن خواننده و یادگیری مطلب و ملکه شدن آن بسیار مؤثر است.
تهذیب الاصول آیتالله شیخ جعفر سبحانی
اثر حاضر تقریرات درس اصول حضرت امام خمینی (ره) است که در سه جلد به زبان عربی چاپ و منتشر شده و مزین به تقریظ حضرت امام میباشد.
ساختار و گزارش محتوا
کتاب مشتمل بر یک مقدمه و هفت مقصد است که با چهار رساله (لاضرر، استصحاب، تعادل و تراجیح، اجتهاد و تقلید) که به قلم خود امام است، یک دوره کامل اصول فقه میباشد. اینک به شرح و معرفی برخی از نظریات مهم امام در این مقاصد و فصول میپردازیم:
دانلود کتاب اصول فقه محمد رضا مظفر
کتاب «اصول الفقه»، به زبان عربی، تالیف محمد رضا مظفر، از مهمترین کتابهایی است که در حوزههای علمیه تشیع به عنوان دومین متن درسی علم اصول معین شده است.
ساختار کتاب
مرحوم مظفر در این کتاب، ساختار کلی مباحث علم اصول را تغییر داده و به جای تقسیم مباحث به دو بخش (جزء)، آنها را به چهار بخش تقسیم کرده است. در گذشته، مؤلفان کتابهای اصول، مباحث را به دو بخش مباحث الفاظ و مباحث عقلی تقسیم میکردند.
کتاب، در دو جلد تنظیم شده و مشتمل بر چند مبحث مقدماتی و چهار مقصد است و هر مقصد، شامل ابواب متعدد و هر باب، حاوی چند مبحث میباشد.
حجیت قول لغوی
حجیت قول لغوی به صحّت استناد به قول اهل لغت در استنباط حکم شرعی اطلاق میشود.
تعریف
حجیت قول لغوی، عبارت است از صحت تمسک به قول اهل لغت در آن چه که مربوط به استنباط احکام شرعی است.[۱]
نظر اصولیون
مشهور علمای اصول اعتقاد دارند قول لغوی از باب ظن خاص حجت است و برای اثبات آن، علاوه بر ادعای اجماع، به ادله زیر استدلال نمودهاند:
سیره عقلا
سیره عقلا، به خصوص علمای فقه و اصول، تمسک به قول لغوی است، زیرا عقلای عالم در هر امری به متخصص آن رجوع مینمایند و به ظن حاصل از عقیده شخص متخصص و ماهر اعتماد میکنند؛ برای مثال، در علم لغت، لغت شناسان خبره همواره مرجع عقلا برای آگاهی از ظهورات و معانی الفاظ بودهاند. فقها نیز در طول تاریخ برای تعیین موضوعات فقهی به کتابهای لغت و نظریات دانشمندان لغوی مراجعه نمودهاند.[۲][۳]
درس خارج اصول استاد سید کاظم مصطفوی
(موضوع: جمع بندی بحث حجیت قول لغوی)
با توفیق خدای متعال عنایت شد که بحث حجیت قول لغوی را مبسوط بررسی کنیم و در نهایت به این نتیجه برسیم که حجیت قول لغوی یک امر درست و مورد توافق و مورد عمل فقهاء است. حتی آن دسته از فقهاء که حجیت قول لغوی را تایید نمیکنند عملا به قول لغوی مراجعه می کنند که نمونهها زیاد و فراوان است.
نکته: نظر نهایی شیخ انصاری
در جمع بندی رأی نهایی شیخ انصاری حجیت قول لغوی است. میفرماید: «لکن الانصاف أن مراجعات الی اللغه لا تحصی»[1] بعد از که ادله حجیت قول لغوی را نقد کردند در پایان متن دلیلی بر عدم حجیت قول لغوی ارائه نکردند فقط نسبت به اتفاق و نسبت به قول اهل خبره که تعرض کردند نقلهایی نسبت به اتفاق داشت و قول اهل خبره را هم رد نکردند در نهایت میفرماید:
تقریرات، عنوان آثاری عمدتا در فقه و اصول که مؤلفان آنها به مبانی، دلایل و توضیحات استاد خود در دوره درس خارج پرداختهاند.
تعریف اصطلاح تقریر در منابع دینی
واژه تقریر در اصطلاح منابع دینی و عالمان دین، دو معنا و دو کاربرد دارد: یکی در اصول فقه با عنوان تقریر معصوم که عبارت است از سکوت معصوم (پیامبر اکرم، حضرت فاطمه و ائمه علیهمالسلام) در برابر کاری که در محضر ایشان انجام میشود و در صورت وجود شرایطی خاص، دلیل بر اقرار به صحت و جواز و در نتیجه مشروعیت آن عمل است. [۱][۲]دیگری در نظام آموزشی حوزههای علوم دینی، که در آن برخی طلاب، پس از پایان هر نوبت درس استاد ، درس را مرور میکردند.
کتاب أجود التقریرات محمدحسین نائینی
«اجود التقریرات»، به زبان عربی، تقریر درس خارج اصول آیة الله میرزا محمد حسین غروی نایینی (۱۲۷۶- ۱۳۵۵ ق)، است که توسط حضرت آیة الله، سید ابو القاسم خویی (۱۳۱۷- ۱۴۱۳ ق)، نگاشته شده است.
شهید عبد الصاحب حکیم (ره)
ولادت
شهید عبد الصاحب حکیم در سال ۱۳۶۰ هجرى قمرى در خانواده اى اهل علم و تقوا در شهر نجف اشرف دیده به جهان گشود. پدرش سید محسن حکیم از مراجع بزرگ جهان اسلام و از شخصیتهاى برجسته علماى عصر حاضر مى باشد.
خاندان
خاندان حکیم از بزرگترین و مشهورترین خاندان هاى عراق مى باشد که در رأس آنها فقیه راحل، آیت الله العظمى سید محسن طباطبایى حکیم مرجع بزرگ شیعه در قرن حاضر است. خاندان حکیم خاندانى شریف و داراى شخصیتهاى بزرگ علمى مى باشند که بسیارى از آنها به درجه رفیع شهادت نایل آمدند. این خاندان با تاریخ درخشان خود بخشى از تاریخ عراق را به خود اختصاص داده اند و با پایدارى در راه حق تا آخرین قطره خون مهر شهادت را بر آثار گران بهاى علمى خود زده اند.
راهنمای آزمون ارشد و دکتری رشته علوم قرآن و حدیث+مطالب آموزنده قرآنی و حدیثی+علایق شخصی