با حضور حجت الاسلام و المسلمین مؤدب
چرا برخی موضوعات و یا قصه های قرآنی بارها در قرآن تکرار شده است؟
؟Why are some Quranic topics or stories repeated many times in the Quran
پاسخ به این پرسش را از طریق کلیک روی لینک دریابید
پاسخ کوتاه به صورت صوتی (5 دقیقه ای) توسط استاد دکتر سید رضا مؤدّب
با حضور حجت الاسلام و المسلمین مؤدب
چرا قرآن برای غیر عرب زبان ها مثل ما ایرانی ها به زبان مادری خودمان آموزش داده نمی شود تا راحت تر مفاهیم قرآن را درک کنیم؟
?Why was the Qur'an revealed in Arabic
پاسخ به این پرسش را از طریق کلیک روی لینک دریابید
پاسخ کوتاه به صورت صوتی توسط استاد دکتر سید رضا مؤدّب
با حضور حجت الاسلام و المسلمین مؤدب
آیات قرآن که به صورت تدریجی و در موقعیت های مختلف بر پیامبر نازل شده بود، چگونه و چه زمانی به طور کامل جمع آوری شد؟
پر واضح است که هنوز زبان انگلیسی، زبان بینالمللی است و نقش بسزایی در گسترش و تبادل دانش در زمینههای مختلف، از جمله علوم قرآن و حدیث، ایفا میکند. امروزه، بسیاری از منابع ارزشمند در این رشته، به زبان انگلیسی منتشر میشوند و تسلط بر این زبان، برای محصلان و پژوهشگران این رشته، ضروری است.
دکتر سید مهدی مصطفوی، استاد مجرب زبان انگلیسی عمومی و تخصصی، با سالها تجربه در آموزش زبان (دارای دکتری تخصصی رشته علوم قرآن و حدیث) به دانشجویان رشته علوم قرآن و حدیث، دورههای آموزشی جامعی را در این زمینه، ارائه میدهد. برخی از امتیازات دکتر مصطفوی را در اینجا برای آشنایی بیشتر شما بر می شماریم:
دسترسی به منابع بینالمللی: بسیاری از مقالات، کتب و دائرةالمعارفهای معتبر در حوزه ی علوم قرآن و حدیث، به زبان انگلیسی منتشر میشوند.
ارائه مقالات در کنفرانسهای بینالمللی: تسلط بر زبان انگلیسی، امکان شرکت و ارائه ی مقالات در کنفرانسهای بینالمللی را فراهم میکند.
مطالعه ی بی واسطه ی تفاسیر و متون انگلیسی: بسیاری از تفاسیر و متون مرتبط با علوم قرآن و حدیث، به زبان انگلیسی ترجمه شدهاند. شما برای دست یابی به آنها و استفاده سریع از منابع دسته اول به زبان انگلیسی نیاز دارید.
استفاده از منابع روز به صورت آنلاین (که عمدتا به زبان انگلیسی هستند): بسیاری از منابع آموزشی و پژوهشی در مورد علوم قرآن و حدیث، به صورت آنلاین و به زبان انگلیسی در دسترس هستند.
این دوره، به تقویت مهارتهای چهارگانه زبان (خواندن، نوشتن، شنیدن و صحبت کردن) میپردازد و برای دانشجویانی که نیاز به تقویت پایه زبان انگلیسی خود دارند، مناسب است. بهترین کتاب برای راه انداختن دانشجویان کتاب مشهور Concepts and Comments می باشد.
این دوره، به آموزش اصطلاحات و واژگان تخصصی این رشته میپردازد و دانشجویان را برای مطالعه متون تخصصی انگلیسی آماده میکند.
در این دوره، به بررسی موضوعات زیر پرداخته میشود:
مطالعه و تحلیل متون تخصصی: بررسی مقالات، کتب و دائرةالمعارفهای انگلیسی در حوزه تفسیر، رجال، حدیث و سایر زمینههای مرتبط.
آموزش ترجمه متون تخصصی: آموزش تکنیکهای ترجمه متون تخصصی از انگلیسی به فارسی و بالعکس.
آموزش نگارش مقالات تخصصی: آموزش نگارش مقالات علمی به زبان انگلیسی در رشته ی علوم قرآن و حدیث.
آموزش ارائه مطالب به زبان انگلیسی: آموزش مهارتهای ارائه مطالب به زبان انگلیسی در کنفرانسها و سمینارها.
مهارتهای زبان انگلیسی خود را به طور قابل توجهی ارتقا دهید. البته میزان پیشرفت شما به خودتان بستگی دارد که چه مقدر انرژی و زمان صرف کنید.
به منابع ارزشمند بینالمللی در حوزه علوم قرآن و حدیث دسترسی پیدا کنید.
در کنفرانسهای بینالمللی شرکت و مقالات خود را به زبان انگلیسی ارائه دهید تا بدین وسیله در جامعه ی بین المللی بهتر شناخته شوید.
به یک محقق و پژوهشگر موفق و به روز در رشته ی علوم قرآن و حدیث تبدیل شوید.
برای کسب اطلاعات بیشتر و ثبتنام در دورهها، میتوانید با دکتر سید مهدی مصطفوی تماس بگیرید.
آموزش زبان انگلیسی عمومی، آموزش زبان انگلیسی تخصصی، علوم قرآن و حدیث، زبان انگلیسی تخصصی علوم قرآن و حدیث، سید مهدی مصطفوی، آموزش زبان انگلیسی برای دانشجویان علوم قرآن و حدیث، منابع انگلیسی علوم قرآن و حدیث،ترجمه متون تخصصی علوم قرآن و حدیث، نگارش مقالات انگلیسی علوم قرآن و حدیث
رشته علوم قرآن و حدیث، یکی از غنیترین و پربارترین رشتههای علوم اسلامی است که به بررسی و تحلیل متون مقدس قرآن و سنت پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله میپردازد. این رشته، دریچهای است به سوی فهم عمیقتر معارف الهی و راهنمایی برای زندگی بر اساس آموزههای اسلام.
قرآن کریم، کلام الهی و معجزه جاویدان پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله است که هدایتگر انسانها در تمام اعصار و قرون است. سنت پیامبر مکرم صلی الله علیه وآله نیز، به عنوان تبیینکننده و تفسیرکننده قرآن، نقش مهمی در فهم و عمل به آموزههای دینی دارد. علوم قرآن و حدیث، با بررسی دقیق و روشمند این دو منبع ارزشمند، به ما کمک میکند تا اینکه:
معارف الهی را به درستی بشناسیم: این رشته، با بررسی مباحثی مانند تاریخ قرآن، تفسیر، اعجاز قرآن، ناسخ و منسوخ، به ما کمک میکند تا قرآن را به درستی فهمیده و از تحریف و تفسیرهای نادرست مصون بمانیم.
سنت پیامبر صلی الله علیه وآله را به درستی بشناسیم: با بررسی مباحثی مانند تاریخ حدیث، رجال، درایه، به ما کمک میکند تا احادیث صحیح را از احادیث ضعیف تشخیص داده و به سنت پیامبر صلی الله علیه وآله عمل کنیم.
به سؤالات و شبهات دینی پاسخ دهیم: با تسلط بر علوم قرآن و حدیث، میتوانیم به سؤالات و شبهات دینی پاسخ داده و از اعتقادات خود دفاع کنیم.
در زندگی خود از آموزههای قرآن و سنت بهره ببریم: با فهم عمیقتر معارف الهی، میتوانیم زندگی خود را بر اساس آموزههای قرآن و سنت تنظیم کرده و به سعادت دنیوی و اخروی دست یابیم.
علوم قرآن و حدیث، شاخههای متعددی دارد که هر کدام به بررسی یکی از جنبههای این دو منبع ارزشمند میپردازند. برخی از مهمترین شاخههای این رشته عبارتند از:
علوم قرآن: تاریخ قرآن، تفسیر، اعجاز قرآن، ناسخ و منسوخ، محکم و متشابه، اسباب نزول
علوم حدیث: تاریخ حدیث، رجال، درایه، مصطلح الحدیث، فقه الحدیث
فارغالتحصیلان رشته علوم قرآن و حدیث، میتوانند در زمینههای مختلفی فعالیت کنند، از جمله:
اگر به دنبال فهم عمیقتر معارف الهی و راهنمایی برای زندگی بر اساس آموزههای اسلام هستید، رشته علوم قرآن و حدیث، بهترین انتخاب برای شماست. این رشته، به شما کمک میکند تا:
صفر تا صد رشته علوم قرآن و حدیث
اگر میخواهید درباره رشته دانشگاهی علوم قرآن و حدیث و همچنین منابع ارشد قرآن و حدیث و کنکور دکتری قرآن و حدیث بدانید این صفحه را با دقت بخوانید.
در این پست به بررسی همه چیز درباره رشته علوم قرآن و حدیث میپردازیم.
چرا قرآن و حدیث یکی از پر تقاضاترین رشته های دانشگاهی ارشد است؟
می توان گفت رشته ی علوم قرآن و حدیث یکی از پر مخاطب ترین رشته های دانشگاهی در کنکور ارشد است. البته در سالهای اخیر به دلیل گرفتن دانشجوهای بسیار از دانشگاه های مختلف اندکی نسبت به گذشته رغبت برای آن کاهش یافته است اما هنوز نسبت به گرایش های رقیب در رشته الهیات، برتری دارد.
شاید دلیل اصلی مهاجرت به این رشته را بتوان در مرحله اول احساس نیاز مخاطبین به ارتقای سطح فهم دینی خود در زمینه قرآن و حدیث و در درجه بعد جذابیت مفاد این رشته دانست.
گرایش های علوم قرآن و حدیث
گرایش های رشته علوم قرآن و حدیث در مقطع ارشد بالغ بر 10 گرایش دارد که این گرایش ها متناسب با اینکه بیشتر، دروس قرآنی دارند یا تفسیری، به 4 گروه کلی خلاصه میشوند:
قرآن و حدیث
علوم قرآن و حدیث
معارف قرآن
علوم و فنون قرائات
علوم حدیث
علوم قرآن
تفسیر
علوم حدیث – گرایش اقتصاد اسلامی
علوم حدیث – تفسیر اثری
نهج البلاغه - اخلاق و تربیت فردی
نهج البلاغه - اخلاق اجتماعی سیاسی و حقوق عمومی
نهج البلاغه - اصول و معارف علوی
علوم حدیث – گرایش نهج البلاغه
علوم حدیث – گرایش کلام و عقاید
تفسیر و علوم قرآن
لیست دروس کارشناسی ارشد علوم قرآن و حدیث
لیست دروس کارشناسی ارشد علوم قرآن و حدیث ممکن است بسته به دانشگاه و گرایش تحصیلی متفاوت باشد، اما معمولاً شامل دروس زیر است:
علوم قرآنی 1
علوم قرآنی 2
علوم قرآنی 3
تفسیر قرآن 1
تفسیر قرآن 2
مفردات قرآن
روشهای تفسیری
تاریخ قرآن
تاریخ حدیث
فقه الحدیث
بررسی آراء و نظرات جدید در حوزه قرآن و حدیث
مقایسه بین قرآن و کتب آسمانی گذشته
بررسی متون تخصصی از جهت فن اعراب و ترجمه
رساله [6 واحد]
منابع کنکور ارشد علوم قرآن و حدیث
در ادامه منابع کنکور ارشد علوم قرآن و حدیث را بررسی میکنیم.
ادبیات عرب (صرف و نحو)
مهمترین ماده درسی در کنکور کارشناسی ارشد کلیه گرایش های الهیات، زبان عربی است. چند سال است که تعداد تستهای این درس از 30 تست به 20 عدد کاهش یافته است. اما همان نسبت و ترتیب همیشگی میان 3 بخش (صرف و نحو، فن ترجمه) رعایت شده است. گفتنیها درباره زبان عربی فراوان است که بعضی از این نکته ها راه انسان را ده ها ساعت کوتاه و درصد را نیز دهها درصد بیشتر و رتبه را هزاران نفر بهتر خواهد کرد.
اهمیت زبان انگلیسی در رشته علوم قرآن و حدیث
زبان انگلیسی، خوان هفتم کنکور الهیات است. هم از نظر آخر بودن اولویت و هم از نظر سنگینی!
تعداد کسانی که جسارت می کنند و زبان انگلیسی کنکور را سفید نمی گذارند کمتر از 10 درصد داوطلبان است. جالب است بدانید در نمره نهائی هر داوطلب علاوه بر ضریب هائی که برای هر درس اعمال می شود، پارامتری بنام انحراف معیار نیز بسیار تعیین کننده است.
انحراف معیار چیست؟
تفاوت شما با میانگین نفرات دیگر در هر یک از دروس را انحراف معیار می گویند. به عنوان مثال اگر میانگین زبان انگلیسی همه داوطلبان 5% باشد و شما زبان را 30% بزنید، شما 25% از بقیه بیشتر زده اید. این در حالی است که علاوه بر 25%، یک نمره ویژه ای نیز بابت فاصله زیاد شما با داوطلبان دیگر به شما تعلق خواهد گرفت.
با این حساب معلوم می شود چرا با وجود آنکه زبان انگلیسی، ضریب 2 دارد ولی 10-15% آن به چه دلیل در رتبه ما تأثیر زیادی دارد.
علوم قرآن
علوم قرآن درس نمره بیار کنکور علوم قرآن و حدیث است. هر چند که چندان هم نمیتوان بدون استاد آن را خواند.
علوم حدیث
علوم حدیث دایره المعارفی است از 5 کتاب که آنقدر در هم تنیده و به هم ریختهاند که بعید است به این راحتی ها بشود کسی در صد بالابی کسب کند. تسلط بر این درس، مستلزم آن است که از همان دوره ی کارشناسی، شروع به مطالعه ی کتاب های منبع دوره ی دکتری کنید تا اینکه در زمان آزمون دکتری، زمان کم نیاورید و مطالب در ذهن شما ملکه شده باشند.
اگر کسی بخواهد همه منابع درس تفسیر را بخواند یا باید 700 صفحه کتاب عربی بخواند و یا 1400 صفحه ترجمه فارسی.
تغییر رشته ای ها
چرا در تحصیلات تکمیلی موج عظیمی از داوطلبان به سمت رشته های الهیات روانه است؟
چقدر و چطور باید درس بخوانند؟
زمان کنکور ارشد و زمان آغاز درس خواندن
زمان آزمون ارشد اوایل اسفند است. بنابراین، اینکه مطالعه از چه زمانی باید آغاز شود بستگی به شرایط شما دارد. تجربه ما می گوید رتبه های تک رقمی ای که تغییر رشته ای هستند، تقریباً حدود 400 ساعت کلاس و 500 تا 1000 ساعت مطالعه داشته اند. به این ترتیب به نظر می رسد بهترین زمان برای شروع مطالعه کنکور 6 ماه قبل از کنکور (3 ماه بیشتر یا کمتر) می باشد. بنابراین برای کسانی که در طول روز فرصت کمتری دارند (حدود روزی 2 تا 4 ساعت) مانند شاغل ها و… بهتر است 9 ماه زودتر شروع کنند. کسانی که زمان کافی در طول روز دارند (حدود 4 تا 6 ساعت) توصیه می شود 6 ماه قبل از کنکور شروع نمایند و دانشجویان و فارغ التحصیلانی که تازه مدرک گرفته اند نیز شاید 3 تا 6 ماه زودتر کافی است.
مصاحبه کنکور ارشد
آیا کنکور ارشد نیز مصاحبه دارد؟
پاسخ آن است که بعضی دانشگاه ها مصاحبه ورودی دارند. این مصاحبه ها بیشتر علمی است تا عقیدتی و اخلاقی
چگونه یک ماهه خود را برای مصاحبه آماده کنیم؟
برای مصاحبه حتما به نکات زیر توجه نمائید:
1- صرف و نحوتان را حتما دوباره مرور کنید
2- یک نمودار درختی از کلیات صرف و نحو به ذهن بسپارید
نکاتی مهم برای جلسه مصاحبه دکتری
سعی نکنید خود را بالاتر نشان دهید.
چه سؤالاتی در مصاحبه میپرسند؟
احتمالاً برای اولین سؤال یک متن عربی بدون اعراب از مجمع البیان به شما خواهند داد تا با اعراب درست از رو بخوانید. از پایان نامه ی ارشد شما می پرسند و اینکه برای موضوع دکتری، چه بحث هایی را در ذهن دارید.
رشته علوم قرآن و حدیث در مقطع دکتری، مسیر تخصصی و عمیقی برای درک بهتر و بهرهبرداری از دو منبع اصلی هدایت الهی یعنی قرآن و حدیث است. این دو منبع غنی از آموزههای معنوی، اخلاقی، اجتماعی و فرهنگی هستند که راهنمایی جامع و پربار برای زندگی بشر ارائه میدهند. برای فهم دقیق و استنباط معارف از این منابع ارزشمند، نیاز به آگاهی از مباحث تخصصی در علوم قرآن و حدیث وجود دارد.
در سالهای اخیر، توجه جهانی به اسلام و مطالعات قرآنی و حدیثی به شدت افزایش یافته است. پژوهشگران و دانشمندان در تلاشند تا با درک عمیقتر قرآن و حدیث، پیام این منابع الهی را به درستی درک و معرفی کنند. بنابراین، آموزش مباحثی چون قواعد تفسیری، شناخت اعجاز و تحریف قرآن، تحلیل آیات محکم و متشابه و بررسی دیدگاه قرآن نسبت به ادیان، اهمیت بسیاری پیدا کرده است. علاوه بر این، آشنایی دقیق با انواع حدیث از نظر سند و متن و بررسی نقش آنها در تفسیر و تکمیل آموزههای قرآنی از مباحث اساسی این حوزه است.
هدف اصلی در مقطع دکتری علوم قرآن و حدیث، فراتر از یادگیری مفاهیم نظری است. در این سطح، دانشجویان مهارتهایی کسب میکنند که توانایی استنباط و فهم مستقل از متون قرآنی و حدیثی را در آنها تقویت میکند. پژوهش در زمینه دیدگاههای مستشرقان درباره قرآن و حدیث و پاسخ به شبهات مرتبط از دیگر محورهای این رشته به شمار میرود.
این رشته فضایی فراهم میآورد تا فارغالتحصیلان آن نه تنها از معارف قرآن و حدیث برای هدایت فردی و اجتماعی بهرهمند شوند، بلکه امکان معرفی صحیح این منابع به جهانیان را نیز ایجاد کنند. دکتری علوم قرآن و حدیث گامی اساسی در تربیت متخصصانی است که قادر به تفسیر، تحلیل عمیق و ارائه دیدگاههای نو در این حوزه باشند.
موقعیتهای شغلی علوم قرآن و حدیث در ایران و خارج از کشور:
فارغالتحصیلان این رشته میتوانند در زمینههای زیر فعالیت کنند:
دروس اصلی رشته علوم قرآن و حدیث در طول تحصیل:
علوم قرآن و حدیث یکی از مهمترین شاخههای مطالعات اسلامی است که به بررسی و تحلیل متون مقدس اسلامی میپردازد. این رشته علمی نقش اساسی در شناخت صحیح آموزههای قرآنی و حدیثی دارد و پژوهشهای انجامشده در این حوزه به درک بهتر اصول دین و اعتقادات اسلامی کمک میکند.
شناخت تفسیرهای قرآنی: بررسی معنا و مفهوم آیات قرآن با رویکردهای مختلف تفسیری.
تحلیل علمی حدیث: بررسی صحت و وثاقت احادیث از طریق علم رجال و درایه.
مطالعه تاریخ قرآن و حدیث: بررسی نحوه جمعآوری و تدوین متون مقدس در طول تاریخ.
کاربرد در فقه و اخلاق اسلامی: بهرهگیری از قرآن و حدیث در استنباط احکام و مسائل اخلاقی.
اصول و مبانی تفسیر قرآن
تاریخ جمعآوری و تدوین حدیث
روشهای حدیثشناسی و بررسی اسناد
نقد و تحلیل متون روایی
قواعد فقه الحدیث و استنباط احکام
تأثیر قرآن و حدیث در نظامهای اجتماعی و فرهنگی
فارغالتحصیلان علوم قرآن و حدیث میتوانند در زمینههای مختلفی فعالیت کنند:
تدریس در مراکز آموزشی و دانشگاهی
پژوهش و تحقیق در مؤسسات دینی و فرهنگی
فعالیت در رسانهها و نشریات اسلامی
تألیف و ترجمه متون قرآنی و حدیثی
مشاوره ی دینی و تبلیغ معارف اسلامی
رشته علوم قرآن و حدیث یکی از حوزههای ارزشمند مطالعات اسلامی است که پژوهش در آن به درک عمیقتر آموزههای دینی و ارتقای دانش اسلامی کمک میکند. این رشته با تنوع موضوعات و فرصتهای شغلی گسترده، مسیری ارزشمند برای علاقهمندان به مطالعات قرآنی و حدیثی فراهم میآورد. داوطلبان این رشته حتما باید از آغاز به درس عربی بسیار اهمیت داده و آن را تقویت کنند چراکه پایه ی اصلی رشته علوم قرآن و حدیث، درس عربی است و تقریبا تمام منابع اصلی این رشته به زبان عربی است.
The study of Quranic and Hadith sciences is a vast and intricate field that aims to preserve, interpret, and analyze the divine teachings of Islam These sciences are essential for understanding the Quran and the sayings of Prophet Muhammad (peace be upon him), ensuring their correct application in various aspects of life The major disciplines in these fields include
Tafsir is the science of interpreting the Quran Scholars use linguistic analysis, historical context, and cross-referencing with other Quranic verses and Hadiths to explain the meanings of the text Tafsir can be categorized into classical, linguistic, rational, and mystical interpretations
This branch covers various aspects related to the Quran, including its revelation (asbab al-nuzul), compilation, preservation, styles of recitation (qira’at), and miraculous nature (i’jaz al-Quran)
The Quran was revealed in multiple dialects, leading to different valid modes of recitation Qira’at studies these variations and their implications on meaning and pronunciation
This field examines verses that were replaced or modified by later revelations, clarifying which rulings remain applicable
Scholars explore the linguistic, scientific, and legal miracles of the Quran, proving its divine origin and uniqueness
This science evaluates the authenticity of prophetic traditions by analyzing the chain of transmission (isnad) and the text (matn) It classifies Hadiths into sahih (authentic), hasan (good), da’if (weak), and mawdu’ (fabricated)
Mustalah al-Hadith (Hadith Terminology)
This branch defines the terms used in Hadith classification, such as mutawatir (widely transmitted) and ahad (solitary narration), to assess their reliability
Rijal al-Hadith (Biographical Evaluation of Narrators)
This field investigates the character, memory, and trustworthiness of Hadith narrators to determine their credibility
Scholars provide explanations and interpretations of Hadiths, contextualizing their meanings and extracting legal and ethical lessons
Similar to asbab al-nuzul in Quranic sciences, this field studies the circumstances in which Hadiths were spoken to ensure correct understanding
The sciences of the Quran and Hadith are crucial for Islamic scholarship They preserve the integrity of the divine message and guide Muslims in applying Islamic teachings accurately Scholars in these fields continue to contribute to the deep understanding and transmission of the Islamic tradition across generations
آموزش زبان انگلیسی در رشته علوم قرآن و حدیث به عنوان یک ضرورت در دنیای امروز شناخته میشود. با توجه به گسترش علم و دانش در سطح جهانی، تسلط بر زبان انگلیسی میتواند به پژوهشگران و دانشجویان این رشته کمک کند تا به منابع معتبر و مقالات علمی دسترسی پیدا کنند.
بسیاری از کتابها و مقالات معتبر در زمینه علوم قرآن و حدیث به زبان انگلیسی منتشر میشوند. تسلط بر این زبان به شما این امکان را میدهد که از جدیدترین تحقیقات و نظریات بهرهمند شوید.
یادگیری زبان انگلیسی به شما کمک میکند تا با پژوهشگران و دانشمندان دیگر کشورها ارتباط برقرار کنید و از تجربیات آنها استفاده کنید.
یادگیری زبان انگلیسی به شما کمک میکند تا مهارتهای تحلیلی و انتقادی خود را تقویت کنید و بتوانید متون علمی را بهتر درک کنید.
- دورههای آموزشی آنلاین: وبسایتها و پلتفرمهای آموزشی مختلفی وجود دارند که دورههای زبان انگلیسی را به صورت آنلاین ارائه میدهند. این دورهها میتوانند شامل مباحث تخصصی در علوم قرآن و حدیث نیز باشند.
- کتابها و مقالات: مطالعه کتابها و مقالات به زبان انگلیسی در زمینه علوم قرآن و حدیث به شما کمک میکند تا دایره واژگان خود را گسترش دهید و با اصطلاحات تخصصی آشنا شوید.
- تشکیل گروههای مطالعه: با تشکیل گروههای مطالعه با دیگر دانشجویان، میتوانید به تبادل نظر و بحث درباره متون علمی بپردازید و مهارتهای زبانی خود را تقویت کنید.
آموزش زبان انگلیسی در رشته علوم قرآن و حدیث نه تنها به شما کمک میکند تا به منابع علمی دسترسی پیدا کنید، بلکه به توسعه مهارتهای تحلیلی و ارتباطی شما نیز میافزاید. با استفاده از روشهای موثر و منابع مناسب، میتوانید تسلط خود را بر زبان انگلیسی افزایش دهید و در این رشته موفقتر عمل کنید. دکتر سید مهدی مصطفوی با درصد 65 در درس زبان انگلیسی آزمون دکتری رشته علوم قرآن و حدیث در سال 1396 آماده است که علاقه مندان به زبان تخصصی الهیات و به خصوص رشته علوم قرآن و حدیث را در این زمینه یاری کند.
علوم قرآن و حدیث بهعنوان یکی از مهمترین شاخههای علوم اسلامی، به بررسی و تحلیل قرآن کریم و احادیث پیامبر اسلام (صلىاللهعليهوآله) میپردازد. این علوم، زمینهساز فهم عمیقتری از متون مقدس اسلام و شناخت دقیقتر از آموزههای دینی است. در این حوزه، مباحثی چون تفسیر قرآن، علم قرائات، علم حدیثشناسی، و اصول فقهی مطرح میشود که همه آنها برای فهم صحیح و دقیق آموزههای اسلامی حیاتی هستند.
۱. تفسیر قرآن و تحلیل معنایی آیات
یکی از اصلیترین شاخههای علوم قرآن، تفسیر آن است که به بررسی و توضیح معانی آیات قرآن میپردازد. دانشمندان در این زمینه به تحلیل واژهها، سیاق آیات، و زمینه تاریخی نزول آنها میپردازند تا مفاهیم عمیقتر و متناسب با زمان و مکان استخراج شود. این علم به مسلمانان کمک میکند تا قرآن را با درک بهتری در زندگی روزمره خود به کار گیرند.
۲. علم حدیثشناسی و بررسی روایتهای رسول مکرم اسلام (ص)
علم حدیثشناسی، بهعنوان یکی دیگر از شاخههای مهم در علوم اسلامی، به بررسی و ارزیابی روایتهای پیامبر اسلام (صلىاللهعليهوآله) میپردازد. این علم نه تنها به جمعآوری و تصحیح احادیث پرداخته بلکه به نقد و بررسی صحت و سقم آنها نیز توجه ویژه دارد. شناخت علم حدیث برای درک دقیقتر احکام فقهی و اصول اسلامی ضروری است.
۳. اهمیت علوم قرآن و حدیث در دنیای امروز
در دنیای امروز، با گسترش تحصیلات دینی و علاقهمندی به شناخت آموزههای اسلامی، اهمیت علوم قرآن و حدیث بیشتر از پیش آشکار میشود. این علوم نه تنها در زمینههای فقهی و تفسیر دینی کاربرد دارد بلکه میتواند بهعنوان منبعی برای برقراری ارتباط بهتر با جامعه اسلامی و ارتقای سطح دانش عمومی نیز استفاده شود.
۴. نقش اساتید و محققان در پیشبرد علوم قرآن و حدیث
اساتید و محققان این حوزه با بررسی عمیقتر و روشهای نوین پژوهشی، همواره در تلاش برای گسترش مرزهای علم قرآن و حدیث هستند. آنها با ارائه آثار علمی و تالیف کتابهای معتبر، نقش اساسی در ارتقای سطح فهم و تفسیر متون مقدس ایفا میکنند. از این رو، تحقیقات جدید در این زمینه میتواند به پیشرفت جامعه علمی و دینی در سراسر جهان کمک کند.
علوم قرآن و حدیث، دریایی بیکران از معارف الهی است که همواره مورد توجه اندیشمندان، پژوهشگران دغدغه مند بوده است. اگر شما نیز به این حوزه علاقهمند هستید و قصد دارید در آزمونهای ارشد و دکتری این رشته شرکت کنید، این وبلاگ میتواند راهنمای جامعی برای شما باشد.
علوم قرآن و حدیث چیست؟
علوم قرآن و حدیث، مجموعهای از دانشها و فنونی است که به فهم، تفسیر قرآن و بررسی متون مقدس اسلامی میپردازد. این رشته، شاخههای متعددی دارد که از آن جمله میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
* تفسیر قرآن
* علوم حدیث
* تاریخ قرآن و حدیث
* فقه الحدیث
* رجال و درایه
آزمون ارشد علوم قرآن و حدیث، فرصتی برای ورود به مقطع کارشناسی ارشد و ادامه تحصیل در این رشته است. برای موفقیت در این آزمون، لازم است که با منابع و سرفصلهای آن آشنا باشید و برنامهریزی دقیقی برای مطالعه داشته باشید. سعی کنید زمان مناسبی برای مطالعه بگذارید از درس عربی در ایم مقطع به هیچ وجه غافل نشوید و از همین حالا آن را تقویت کنید که هم در آزمون ارشد نجات بخش شماست و به صورت ویژه در آزمون دکتری علوم قرآن و حدیث شما می توانید با پاسخ به سوالات درس عربی، فاصله ی بسیاری با رقبای خویش بر قرار کنید و بر آنان غلبه کنید.
آزمون دکتری علوم قرآن و حدیث، گامی بلند در مسیر پژوهش و تحقیق در این حوزه است. این آزمون، سطح علمی و تخصصی داوطلبان را در زمینههای مختلف علوم قرآن و حدیث مورد سنجش قرار میدهد. همان گونه که در بالا عرض شد در این آزمون، سوالات عربی نقش بسیار مهمی دارند و با توجه به ضریب 4 بودن دروس تخصصی (عربی، تفسیر، علوم قرآن و حدیث) تک تک پاسخ های صحیح شما، طلایی است لذا درس عربی را بسیار جدی بگیرید.
نکاتی برای موفقیت در آزمونهای علوم قرآن و حدیث:
* مطالعه منابع معتبر و مرتبط با سرفصلهای آزمون
* برنامهریزی دقیق و منظم برای مطالعه
* شرکت در آزمونهای آزمایشی و تحلیل نتایج
* تقویت مهارتهای تستزنی و مدیریت زمان
* استفاده از منابع آنلاین و مقالات علمی مرتبط با رشته علوم قرآن و حدیث.
* سرمایه گذاری سنگین روی صرف و نحو عربی از همان آغاز دوره ی کارشناسیِ علوم قرآن و حدیث.
منابع مفید برای مطالعه علوم قرآن و حدیث:
* کتب مرجع در زمینه علوم قرآن و حدیث
* پایاننامهها و رسالههای مرتبط
* مقالات علمی منتشر شده در مجلات معتبر
* سایت های معتبر و دانشگاهی مرتبط با رشته علوم قرآن و حدیث.
علوم قرآن و حدیث، رشتهای جذاب و پربار است که میتواند مسیر زندگی شما را دگرگون کند. با تلاش و پشتکار، میتوانید در آزمونهای ارشد و دکتری این رشته موفق شوید و به جمع پژوهشگران و اندیشمندان این حوزه بپیوندید. برای چندمین بار تأکید می کنیم که زبان عربی تقریبا در این رشته همه کاره است چراکه قریب به اتفاق منابع رشته علوم قرآن و حدیث به زبان عربی هستند و بخش قابل توجهی از سوالات آزمون های ارشد و دکتری رشته علوم قرآن و حدیث از درس عربی است.
رشته علوم قرآن و حدیث یکی از گرایشهای الهیات و معارف اسلامی در ایران است. این رشته به مطالعه و پژوهش در زمینه ی متون مقدس قرآن و احادیث پیامبر اسلام و ائمه علیهم السلام میپردازد و هدف آن فهم عمیقتر از معارف اسلامی و تفسیر آیات و روایات است.
در مقطع ارشد علوم قرآن و حدیث، دانشجویان با مباحثی چون تفسیر، علم حدیث، تاریخ قرآن و روشهای تحقیق آشنا میشوند. این مقطع به دانشجویان ابزارهای لازم برای تحلیل متون دینی و پاسخ به سوالات فقهی و اعتقادی را میدهد.
آزمون دکتری علوم قرآن و حدیث نیز فرصتی برای پژوهشگران است تا در زمینههای تخصصیتر مانند علوم قرآنی، تفسیر تطبیقی و نقد حدیث فعالیت کنند. این آزمون به داوطلبان این امکان را میدهد که با انجام تحقیقات عمیقتر، به تولید علم در این حوزه کمک کنند.
با توجه به اهمیت این رشته، علاقهمندان باید با منابع معتبر و روشهای مطالعه صحیح آشنا شوند تا بتوانند در آزمونها موفق شوند و در این زمینه به پیشرفتهای علمی دست پیدا کنند.
وبلاگ دکتر سید مهدی مصطفوی به عنوان قدیمی ترین و به روز ترین پایگاه رشته علوم قرآن و حدیث سعی بر آن دارد که به علاقه مندان به این رشته ی مقدس، خدمات ارائه کند.
کلید سوالات علوم قرآنی ارشد 404
سوال.گزینه.بحث
۴۶.۴.اسباب نزول تکراری
۴۷. 2 نسخ/معربات تکراری
48.2.تاریخ قرآن
49.4.تاریخ قران
50.4.ادوات. تکراری
51.2.ادوات
52.4.خبرو انشا
53.2.ایجاز و اطناب تکراری
54.1.ایجاز و اطناب. تکراری
55.2.ایجاز و اطناب
56.2حصر و اختصاص. تکراری
57.4.کنایه. تکراری.
58.3.مجمل مبین
59.3.تشبیه تکراری
60.4.حصر و اختصاص
61.1مجازها
62.3.نسخ تکراری
63.1.مطلق مقید
64.2.عام و خاص تکراری
65.3.کنایه تکراری
دانلود دفترچه سوالات کارشناسی ارشد رشته علوم قرآن و حدیث 1404
لینک پشتیبان
اعتبار قول محکی در قرآن
آیاتی از قرآن کریم، کردار و گفتاری را از دیگران حکایت میکند، اگر خداوند این کردار یا گفتار حکایتشده را بهصراحت تأیید یا رد نماید، آن تأیید و یا رد پیروی میشود. آنچه محل بررسی است آیاتی است که کردار یا گفتار دیگری را نقل کرده، ولی بهصراحت یا با گونهای تلویحی، متصل یا منفصل، تأیید یا رد ننموده است.
فایل صوتی نقد و معرفی کتاب تفکر انتقادی و گاه شناسی قرآن
با سخنرانی:
دکتر مهشید رضوی رضوانی
دکتر محمدسعید بیلکار
دکتر فرزانه شهرتاش
تاریخ برگزاری: شنبه 6 بهمن 1403 ساعت 17/30
مکان: خانه اندیشمندان علوم انسانی
تجربه مصاحبه دکتری علوم قرآن و حدیث دانشگاه آزاد (تهران 9 مرداد 1403):
****سوالات تفسیری: قرآن و باز کن دو خط بخون معنا کن و تجزیه و ترکیب کلمات (نقش کلمات در جمله)
تفسیر یک ایه از قرآن ؟؟
چند نمونه تفسیر قرآن ؟؟
فرق تفسیر مجمع البیان با المیزان از نظر زمانی؟
*سوالات علوم قرآنی: علوم قرآنی از چه چیز بحث میکند؟
فرق انزال و تنزیل؟
معجزه چیست؟
فرق معجزه با سحر و مرتاضان؟
سوالات علوم حدیث: نهج البلاغه از کیست؟
چند شرح بر نهج البلاغه؟
کافی از کیه؟چند تا حدیث داره؟
احادیث معنعن یعنی چی؟
کشاف از کیه؟
دانشجویان گرامی رشته الهیات!
به کانال ایتا دکتر سید مهدی مصطفوی بپیوندید!
من دکتر سید مهدی مصطفوی، دکتری تخصصی علوم قرآن و حدیث و استاد زبان انگلیسی هستم. با بیش از ۱۵ سال سابقه تدریس، زبان انگلیسی عمومی و تخصصی الهیات را تدریس میکنم.
در این کانال ایتا، مطالب مفید و کاربردی در زمینههای مختلف علوم قرآن و حدیث و زبان انگلیسی تخصصی الهیات با شما به اشتراک خواهم گذاشت.
برخی از مزایای عضویت در این کانال:
* دسترسی به مطالب آموزشی: جزوات، مقالات، ویدیوهای آموزشی و سایر منابع مفید آموزشی در زمینههای مختلف علوم قرآن و حدیث و زبان انگلیسی تخصصی الهیات
* پاسخ به سوالات: فرصتی برای پرسش و پاسخ در مورد موضوعات درسی و رفع ابهامات زبان انگلیسی عمومی و تخصصی
* به روز رسانی: اطلاع از جدیدترین رویدادها، کنفرانس ها و کارگاه های آموزشی در حوزه علوم قرآن و حدیث
* ارتباط با سایر دانشجویان: ایجاد فضایی برای تبادل نظر و گفتگو با سایر دانشجویان رشته الهیات در رابطه با زبان انگلیسی
همین الان به جمع ما بپیوندید!
دکتر سید مهدی مصطفوی
دکتری تخصصی علوم قرآن و حدیث
استاد زبان انگلیسی
با بیش از ۱۵ سال سابقه تدریس
درصد و رتبه مورد نیاز برای قبولی علوم قرآن و حدیث
برای پذیرفته شدن در مقطع دکتری علوم قرآن و حدیث باید درصد خوبی در دروس تخصصی داشته باشید بالای 40 درصد اگه رتبه 1 تا 10 می خواهید بالای 45 تا 50 البته باید دروس عمومی را هم خوب بزنید به طور مثال اگر 50 درصد تخصصی بزنید و عمومی ها را اصلا نزنید بازهم رتبه 1 تا 10 سخت به دست می آید.
درصد زبان انگلیسی هم می تواند کمک شایانی برای کسب رتبه خود به شما داشته باشد.
در صورتی که سوال بیشتری دارید در قسمت نظرات درج کنید تا در حد توان به سوالات پاسخ گویم.
مصادر امتحان الدكتوراه في علوم القرآن والحديث عام 1404ه.ش
درس بسیار مهم زبان عربی
کتاب مبادی العربیه، تالیف رشید شرتونی، انتشارات اساطیر.
کتاب ترجمه و شرح مبادی العربیه: قسمت صرف، تالیف رشید شرتونی، مترجم سید علی حسینی، انتشارات دارالعلم.
کتاب شرح ابن عقیل بر الفیه ابن مالک، تالیف دکتر سید حمید طبیبیان، انتشارات امیرکبیر.
کتاب قواعد کاربردی زبان عربی، تالیف دکتر فضل الله میرقادری و دکتر زهرا ریاحی زمین، انتشارات دانشگاه شیراز.
کتاب نحو برای دانشجو، تالیف سید محمد رادمنش، انتشارات به نشر.
کتاب مروری جامع بر عربی ادبیات فارسی، تالیف دکتر محمد حسین بیات، انتشارات دانش پژوهان فردای روشن.
کتاب هزار و صد تست طبقه بندی شده صرف و نحو عربی (مبادی العربیه + جامع الدروس العربیه)، تالیف علی ضیغمی و حبیب کشاورز، انتشارات فقیهی.
مجموعه سوالهای کارشناسی ارشد صرف و نحو عربی، تالیف حمید عابدی فیروزجایی، انتشارات پردازشگران.
دروس تخصصی در سطح کارشناسی ارشد
منابع کنکور دکتری علوم قرآن و حدیث
علوم قرآنی
کتاب الاتقان فی علوم القرآن (جلد ۱ و ۲)، تالیف جلال الدین عبدالرحمن سیوطی، ترجمه سید مهدی حائری قزوینی، انتشارات امیرکبیر.
کتاب الاتقان در علوم قرآن: نقش ادوات نحوی در تفسیر قرآن (با محوریت نوع چهلم الاتقان سیوطی)، تالیف سیدمحمود طیب حسینی، انتشارات دانشکده اصول الدین.
کتاب آشنائی با قرآن، تالیف وزارت آموزش و پرورش، انتشارات وزارت آموزش و پرورش، سازمان تبلیغات اسلامی.
کتاب آموزش علوم قرآن (التمهید فی علوم القرآن)، تالیف محمدهادی معرفت، ترجمه ابومحمد وکیلی، انتشارات سازمان تبلیغات اسلامی.
کتاب البیان فی تفسیرالقرآن، تالیف سید ابوالقاسم خوئی، انتشارات دارالزهراء.
کتاب مجمع البیان فی تفسیر القرآن، تالیف فضل بن حسن طبرسی، انتشارات نور وحی.
کتاب تلخیص التمهید فی علوم القرآن، تالیف محمد هادی معرفت، انتشارات مرکز مدیریت حوزه علمیه، (جامعه مدرسین).
کتاب التمهید فی علوم القرآن، تالیف محمدهادی معرفت، انتشارات جامعه مدرسین.
کتاب بحارالانوار، تالیف محمدباقربن محمدتقی مجلسی، انتشارات اسلامیه.
کتاب امثال قرآن، تالیف علی اصغر حکمت، انتشارات پرسش.
کتاب التفسیر و المفسرون فی ثوبه القشیب (دو جلدی)، تالیف محمدهادی معرفت، انتشارات دانشگاه علوم اسلامی رضوی.
کتاب اسباب النزول، تالیف سیدمحمدباقر حجتی، انتشارات دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
کتاب تاریخ قرآن، تالیف محمدهادی معرفت، انتشارات سمت.
کتاب تاریخ قرآن، تالیف سید محمد باقر حجتی، انتشارات دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
کتاب تاریخ قرآن، تالیف محمود رامیار، انتشارات امیرکبیر.
کتاب علوم بلاغت و اعجاز قرآن، تالیف یدالله نصیریان، انتشارات سمت.
کتاب جواهر البلاغه، تالیف احمد هاشمی، انتشارات دارالعلم.
کتاب الاتقان (جلد ۱ و ۲ و ۳)، تالیف السیوطی، ترجمه سید محمود دشتی، انتشارات دانشگاه اصول دین.
کتاب آشنائی با علوم قرآن، تالیف سید محمد رادمنش، انتشارات جامی.
کتاب آشنائی با علوم قرآن، تالیف علی اصغر حلبی، انتشارات اساطیر.
کتاب پایه اساسی شناخت قرآن، تالیف عبدالفتاح طباره، ترجمه محمد رسول دریائی، انتشارات رسالت قلم.
کتاب پرسش و پاسخهایی در شناخت تاریخ و علوم قرآنی، تالیف مجید معارف، انتشارات کویر.
کتاب پژوهشی در نظم قرآن، تالیف عبدالهادی فقهی زاده، انتشارات جهاد دانشگاهی.
کتاب تاریخ و علوم قرآن، تالیف علی حجتی کرمانی، انتشارات بنیاد قرآن.
کتاب التبیان فی علوم القرآن، تالیف محمد علی صابونی، انتشارات دارالقلم.
منابع کنکور دکتری علوم قرآن و حدیث
تفسیر
کتاب تفسیر الصراط المستقیم، تالیف سید حسین بروجردی، انتشارات صدر.
کتاب التفسیر و المفسرون فی ثوبه القشیب (جلد ۱ و ۲)، تالیف محمدهادی معرفت، انتشارات جامعه الرضویه.
کتاب البرهان فی تفسیر القرآن، تالیف سیدهاشم بحرانی، انتشارات دارالمجتبی.
کتاب المیزان فی تفسیر القرآن، تالیف سیدمحمدحسین طباطبایی، انتشارات دارالکتب الاسلامیه.
کتاب مجمع البیان فی تفسیر القرآن، تالیف فضل بن حسن طبرسی، انتشارات نور وحی.
کتاب تفسیر القرآن الکریم، تالیف صدرالدین محمد شیرازی (ملاصدرا) و محمد بن ابراهیم، انتشارات بیدار.
کتاب آشنایی با تفاسیر: به ضمیمه مساله عدم تحریف قرآن و چند بحث قرآنی، تالیف رضا استادی، انتشارات قدس.
کتاب تاریخ تفسیر قرآن کریم، تالیف حبیب الله جلالیان، انتشارات اسوه.
کتاب شناخت نامه تفاسیر، تالیف محمد علی ایازی، انتشارات کتاب مبین.
کتاب التفسیر والمفسرون، تالیف محمد حسین ذهبی، انتشارات دارالحیاء.
کتاب سه مقاله در تاریخ تفسیر و نحو، تالیف سید محمد باقر حجتی، انتشارات بنیاد قرآن.
منابع کنکور دکتری علوم قرآن و حدیث
حدیث
کتاب تاریخ حدیث، تالیف کاظم مدیر شانه چی، انتشارات سمت.
کتاب تاریخ عمومی حدیث، تالیف مجید معارف، انتشارات کویر.
کتاب درایه الحدیث، تالیف کاظم مدیرشانه چی، انتشارات دفتر انتشارات اسلامی.
کتاب علم الحدیث، تالیف کاظم مدیر شانه چی، انتشارات دفتر انتشارات اسلامی.
کتاب علوم الحدیث و مصطلحه، تالیف صبحی صالح، ترجمه نادر علی، انتشارات اسوه.
کتاب تاریخ حدیث شیعه، تالیف سیدمحمدکاظم طباطبائی، انتشارات سمت.
کتاب روش فهم حدیث، تالیف عبدالهادی مسعودی، انتشارات سمت.
کتاب در راه قرآن: علم الحدیث، تالیف محمد جمال الدین خوش خاضع، انتشارات فرهیزش.
کتاب اضواء علی السنه المحمدیه (ص)، تالیف محمود ابوریه، انتشارات دار الکتاب اسلامی.
کتاب درآمدی بر علم رجال: ترجمه مقدمه "معجم رجال الحدیث"، تالیف ابوالقاسم خویی، انتشارات امیرکبیر.
کتاب خمسون و مائه صحابی مختلق (یکصد و پنجاه صحابی ساختگی (جلد ۱ و ۲)، تالیف سیدمرتضی عسکری، ترجمه عطامحمد سردارنیا، انتشارات دانشکده اصول دین.
کتاب ترجمه دراسات فی علم الدرایه (تلخیص مقباس الهدایه، تالیف علی اکبر غفاری، محمدحسن صانعی پور، ترجمه ولی الله حسومی، انتشارات دانشکده اصول دین.
کتاب اصول الکافی، تالیف محمدبن یعقوب کلینی، انتشارات اسوه.
کتاب الکافی: الاصول العقل و الجهل، العلم، التوحید، الحجه، تالیف محمدبن یعقوب کلینی، انتشارات دارالحدیث.
کتاب شرح الاصول الکافی: باب فضل العلم، تالیف محمدبن ابراهیم صدرالدین شیرازی، انتشارات بنیاد حکمت اسلامی صدرا.
دكتوراه في علوم القرآن والحديث
PhD in Qur'anic and Hadith Sciences
Ducturi Ulum Quran va Hadith
برای پذیرش در آزمون دکتری رشته علوم قرآن و حدیث باید رتبه شما زیر 80 باشد و اگر تمایل دارید در دانشگاه های برتر پذیرفته شوید باید رتبه ای زیر 30 داشته باشید البته این صد در صدی نیست و بسیار مرتب به مصاحبه و رزومۀ علمی پژوهشی شما نیز می باشد اما در هر حال اگر بهترین رزومه را در بین شرکت کنندگان در کشور داشته باشید و رتبه تان بالای 100 باشد هیچ فایده ای نخواهد داشت و احتمال پذیرفته شدن در دانشگاه های دولتی خیلی بالا نیست. اگر پرسشی در این مورد دارید در بخش کامنت ها مطرح کنید.
تقرير در لغت تقرير، مصدر قرر به معنای ثابت کردن و مستحکم نمودن است. از جمله معانی این واژه، بیان، بیان معنا با عبارتی واضح، اثبات، تأكيد، بیان موضع و موافقت و رضایت نسبت به آنچه از دیگری صادر شده، می باشد».
و به عبارتی تقریر بدان معنا است که: «مخاطب را بر اقرار و اعتراف به امری که ثبوت یا نفی آن نزد او قطعی است، وادار کنی».
و در جای دیگر آمده: «تقریر به معنای اقرار آوردن، به اقرار و اعتراف آوردن»، «کسی را در کار و مکان خود تثبیت کردن و او را به پیروی از حق وادار نمودن» است.
تقرير در اصطلاح
معنای اصطلاحی تقریر چندان تفاوتی با معنای لغوی آن ندارد و در حقیقت، یکی از مصادیق آن به شمار می رود.
به طور کلی در مورد تقریر می توان به دو دسته از تعاریف اشاره نمود
1- تعریف
تقریر به سکوت مقصود از تقریر معصوم (ع)، آن است که کسی در حضور وی کاری انجام دهد و ایشان علی رغم توجه و آگاهی نسبت به آن کار، در برابر آن سکوت نماید؛ مشروط به اینکه معصوم له در شرایطی باشد که اگر فعل آن شخص خطا بود، بتواند وی را متنبه نموده و خطایش را متذکر گردد؛ این امکان در صورتی فراهم خواهد آمد که اولا وقت کافی برای بیان خطای وی وجود داشته باشد؛ ثانیا مانعی از قبیل ترس و تقیه در کار نباشد؛ ثالثة احتمال تأثير ارشاد و تذکر وجود داشته باشد و موارد دیگری از این قبیل، سکوت نمودن معصوم ع از بازداشتن فاعل یا از بیان چیزی راجع به موضوع برای تصحیح آن، تقریر یا اقرار و یا امضای آن نامیده می شود
و به عبارت دیگر، تقریر، عبارت است از: «سکوتی از جانب معصوم در برابر تصرفی که با آن مواجه شده؛ پس سکوت وی دال بر امضا و تأیید آن عمل است؛ و در غیر این صورت بر معصوم لا واجب می بود که از آن عمل منع نموده و آن را نپذیرد؛ در نتیجه از عدم ردع، امضا و ارتضاء کشف می شود؟
البته همان گونه که اشاره خواهد شد، تعریف تقریر به سکوت، تعریف به اخص بوده و تقریر صرفا با سکوت انجام نمی پذیرد؛ درست تر آن است که گفته شود: معصوم نسبت به آن عمل، موضعی اتخاذ کند که نشان از رضایت ایشان باشد؛ خواه با سکوت خواه با غير آن.
۲- تعریف تقریر به عدم ردع
تقرير، عبارت است از اینکه معصوم از اعتقاد شخص یا جماعتی یا از انجام فعل توسط ایشان یا از جریان سیره ی آنها بر عملی، آگاهی یافته و در عین حال عملشان را انکار ننموده و ایشان را از آن عقیده، عمل و یا سیره منع نفرماید؛ البته به شرطی که ترس یا تقیه ای وجود نداشته باشد.
سکوت
مظفر، محمدرضا، اصول فقه، ج ۳، ص ۷۰ و نیز ر.ک: میرزای قمی، ابوالقاسم بن محمد حسن، قوانين الاصول، ص ۴۹۵
صدر، محمد باقر، دروس في علم الاصول، ج ۱، ص ۹۷
معصوم در اینجا به منزله تقریر چیزی است که از آنها صادر شده و حجت و دلیل بر صحت آن عقیده و جایز بودن آن اعمال و عادات است.
این تعریف گرچه نسبت به تعریف قبل از عمومیت بیشتری برخوردار است، اما باید اذعان نمود که هر عدم ردعی، دال بر تقریر نبوده و مشخصه ی اصلی تقریر یعنی نشانه ی رضایت بودن نیز باید در آن لحاظ شود.
از دو تعریف فوق می توان چنین نتیجه گرفت که تقریر در هر حال، امری وجودی است، ولی گاهی با امر عدمی مثل سکوت احراز می شود.
در مجموع باید بیان داشت که «تقریر، یکی از اقسام سه گاهی سنت و عبارت از اعمالی است که مردم مرتکب شده اند و رسول خدا بر آنان ایراد نگرفته و انکار نفرموده است.
به عبارتی تقریر، سکوت و عدم ردع عالمانه معصوم نسبت به فعل یا گفتار افراد است تقرير خداوند تقرير خداوند به معنای عدم نزول آیه ای بر خلاف آنچه اتفاق افتاده و متعرض نشدن پیامبرا با کلامی است که بیانگر مخالفت با آن باشد»؟
و به بیان دیگر، تقریر خداوند یعنی اینکه بندگان، عملی را انجام داده سپس در جهت تأیید آن، وحی نازل شود و یا بعد از انجام عمل توسط عباد، آیه ای در تأیید و یا رد آن فعل، نازل نگردد؛ اصولیان، عدم نزول وحی را در چنین مواردی، اقراری از جانب خداوند بر تأیید آن عمل و دلیلی بر مشروعیت آن می دانند.
پس از بیان مراد اصولیان از تقرير الله، بررسی جوانب این امر ضرورت می یابد
اشقر، در توضیح این مطلب می نویسد: «کفار درباره اعتقادشان به شرک و افترا، به تقرير خداوند نسبت به خودشان در این زمینه احتجاج می کردند؛ پس خداوند، حجتشان را بر ایشان رد نموده و فرمود: به زودی مشر كان (برای تبرئه ی خویش) می گویند: "اگر خدا می خواست، نه ما | مشرک میشدیم و نه پدران ما و نه چیزی را تحریم می کردیم. کسانی که پیش از آنها بودند نیز،
همین گونه دروغ می گفتند و سرانجام (طعم) کیفر ما را چشیدند. بگو: آیا دلیل روشنی (بر این موضوع) دارید؟ پس آن را به ما نشان دهید. شما فقط از پندارهای بی اساس پیروی می کنید، و تخمین های نابجا می زنید"
طبق دیدگاه وی)، تقریر خداوند حجت نیست؛ خداوند ظالمان را (از نعمت ها) برخوردار می گرداند و تا زمانی که شکی در آن نیست به ایشان مهلت میدهد و گاهی عفو می کند و می بخشد و این حق خداوند متعال است که فرموده: ولو شاء الله ما فعلوه .(۲)
در اینجا بحث در دو نوع از تقریر خداوند متعین می شود که عده ای از علما آن را حجت می دانند."
نوع اول: تقرير خداوند نسبت به آنچه از قضایا در کتابش بیان نموده است؛ در نتیجه، هر قضیه ای که در قرآن ذکر شده و خداوند بر بطلان آن تذکر ننموده، قضیه ای حق است و هر فعل یا امر یا نهی ای که در قرآن از شخصی صادر شده، حق است مگر زمانی که بر بطلان آن تذکر داده شده باشد.
دلیل بر این نوع تقریر، دو امر است:
۱- با بررسی آیات قرآن، می توان دریافت، رویه ی خداوند چنین است که هر گاه امری را حکایت می کند که مورد رضایت وی نبوده و با مطلبی را بیان می دارد که گمان می رود مراد نباشد، در چنین صورتی خداوند به بطلان آن اشاره نموده و با چیزی را می آورد که این توهم را از بین برده و این احتمال را دفع کند؛ مثال آن قول خداوند متعال است که فرمود: «آنها (مشركان ] سهمی از آنچه خداوند از زراعت و چهار پایان آفریده، برای او قرار دادند (و سهمی برای بتها!) و به گمان خود گفتند: این مال خداست! و این هم مال شرکای ما یعنی بت ها است! آنچه مال شركای آنها بود، به خدا نمی رسید ولی آنچه مال خدا بود، به شرکایشان می رسید! (آری، اگر سهم بت ها با کمبودی مواجه می شد، مال خدا را به بت ها می دادند اما عکس آن را مجاز نمی دانستند!) چه بد حکم می کنند که علاوه بر شرک، حتی خدا را کمتر از بت ها می دانند). و اما (حکم واقعی) آن را به سليمان - سيقول الذين أشركوا لو شاء الله ما أشركنا ولا آباؤنا ولا تحرمنا من شي، كذلك كذب الذين من قبلهم حتی اقرأ باستا قل قل عند گم من علم تخرجوه لنا إن تتبعون إلا الله و إن أنتم إلا تخرون» (انعام/۱۴۸)
- و اگر خدا می خواست، چنین نمی کردند. (انعام/۱۳۷). "- منیاوی، محمود، المعتصر من شرح مختصر الأصول من علم الأصول، ج ۱، ص ۱۸۱؛ عثيمين، محمد، شرح الأصول من علم الأصول، ج ۱، ص ۶۰
- و جعلوا لله ما را من الحرث و الأنعام تصيبنا قالوا هذا لله بزعمهم وهذا لشركائنا ما كان لشركابهم لا يصل إلى الله وما كان لله فهو يصل إلى شركائهم ساء ما يخونه (انعام/ ۱۳۶). فهماندیم و به هر یک از آنان (شایستگی) داوری، و علم فراوانی دادیم.» و «هنگامی که منافقان، نزد تو آیند می گویند: ما شهادت می دهیم که يقينا تو رسول خدایی! خداوند می داند که تو رسول او هستی، ولی خداوند شهادت می دهد که منافقان دروغگو هستند و به گفته ی خود ایمان ندارند).
۲- خداوند کتابش را برای هدایت و ارشاد و تعلیم مردم نازل فرموده و آنچه را که برای ایشان تشريع نموده، بیان می کند و بر افعال بشری بدانچه خداوند برای ایشان به عنوان شرع و دین اراده کرده، حکم می کند؛ و خداوند کتابش را فرقان، هدایت، برهان، بیان و تبیان برای هر چیز نامیده است؛ بنابر این، مناسب نیست که برای احدی از مردم آنچه را که باطل است بیان کند و یا از تذکر نمودن بر بطلان آن، سکوت نماید؛ بنا بر این، از سکوت و عدم تذکر بر بطلان، رضایت خداوند به آن فهمیده می شود.
مثال: «قالوا نفقد صواع الملك و لمن جاء به حمل بعير و أنا به زعيم»
این آیه بر صحت دو عقد از توابع دین دلالت می کند؛ (یکی) عقد جعاله و آن عقدی به منزلهی عقد اجاره است؛ ليکن اجر عمل (جعل) جایز است که مجهول باشد؛ چنان که قول خداوند که فرمود و من جاء به جمل بعيره دال بر آن است؛ (دوم) عقد ضمان و آن عقدی است که برای متعهد شدن نفسی یا مالی وضع شده است؛ زیرا که واژه ی زعیم، مشتق از زعامت، و زعامت به معنای ضمان است و زعیم در قول خداوند لهم أيهم بذلك زعيم» به این معنا است.
و وجه دلالت آیه ی بیان شده بر دو عقد مذکور، آن است که بر مشروطیت این دو عقد در شرع يوسف دلالت می کند و اصل آن است که چنین عقودي منسوخ نشده باشد؛ پس ثابت می شود که در شرع ما نیز صحیح است»؟
-نفهمناها سليمان و كلا آتينا ځكما و علما (انبیاء /۷۹). - إذا جاءك المنافقون قالوا نشهد إنك لرسول الله و الله يعلم إنك لروله و الله يشهد إن المنافقين لكاذبون منافقون/1). " - اشقر، محمد سليمان عبدالله، افعال الرسول صلى الله عليه و سلم و دلالتها على الاحكام الشرعیه، ج ۲، صص ۱۵۵ -۱۵۶
- گفتند: «ما پیمائدی پادشاه را گم کرده ایم. و هر کس آن را بیاورد، یک بار شتر (غله) به او داده میشود و من ضامن این (پاداش) هستم!» (یوسف/ ۷۲)
- و هر کس آن را بیاورد، یک بار شتر (غله) به او داده می شود. (یوسف/۷۲)۔
- از آنها بپرس کدام یک از آنان چنین چیزی را تضمین می کند؟! (قلم /۴۰). "- جرجانی، ابوالفتح بن مخا وم، تفسیر شاهی، ج ۲ می ۱۶۷
شیخ انصاری در بحث استصحاب شرایع سابقه، مطلبی دارد که می توان از آن، به دلالت این آیه بر مطلوب ایرادهایی وارد نمود."
انوع دوم: تقرير خداوند نسبت به آنچه صحابه در عصر نزول وحی انجام می دادند؛ و منظور، تمام افعال صحابه حتى معاصی که چه بسا بعضی از ایشان انجام می دادند و آن را پنهان می کردند، نیست؛ بلکه مراد، تنها انجام افعالی است که شرع بدان امر نموده یا آن را اجازه داده است.(۳)
ابن تیمیه این نوع تقرير را بیان کرده و ملتزم شده که حجت است؛ وی می گوید: «منبع تشريعا، | قول و فعل و ترک قول و ترک فعل خداوند و رسول اوست، وی این مطلب را در تأیید گفتهى ابو سعید خدری در شأن عزله بیان کرده آنجا که گفته: «ما در زمان پیامبر عزل می کردیم در حالی که قرآن نازل می شد و اگر عملی منهی عنه می بود، قرآن از آن نهی می نموده
بسترهای تقریر
شامل احکامی است که دین اسلام آورده و علما آن را در سه مقوله منحصر تقریر پیامبر دانسته اند:
۱) اصول اعتقادی؛ ۲) مبادی اخلاقی؛ ۳) احکام عملی."
١- اصول اعتقادی هر گاه پیامبر اعتقاد شخصی از آحاد امت را تقریر نماید در حالی که تمام شروط تقریر فراهم باشد، این مطلب دلالت بر صحت و عدم تعارض آن اعتقاد با دین می کند».*
مثال: حديث معاويه بن حکم سلمی که چنین روایت می کند: «کنیزی داشتم که گوسفندان مرا به چرا می برد، روزی مطلع شدم که ناگهان گرگ، گوسفندی از گله را برده است؛ من هم متاسف شده و بر صورت کنیز سیلی زدم؛ بعد از آن در حالی که این کار بر من گران آمده بود، نزد پیامبر
- انصاری، مرتضی بن محمد امین، فرائد الاصول، ج ۳، صص۲۳۰ - ۲۳۱۔ - برای مصادیق بیشتر ر.ک: صافات/۱۴۱؛ آل عمران /۴۴؛ سبأ /۱۳.
اهمیت زبان انگلیسی در رشته الهیات و معارف اسلامی
در دنیای امروزی، زبان انگلیسی به عنوان یکی از زبانهای بینالمللی و پرکاربرد، در تمامی رشتههای علمی و تخصصی اهمیت ویژهای دارد. اما در رشتۀ الهیات و معارف اسلامی، این اهمیت به دلیل ماهیت بینالمللی این حوزه و تأثیرات گستردهای که دین اسلام در سطح جهان دارد، دو چندان میشود.
یکی از نقاط قوت در تدریس زبان انگلیسی در این رشته، تخصص و تجربه دکتر سید مهدی مصطفوی است. با توجه به دانش گسترده در حوزۀ الهیات و معارف اسلامی، ایشان توانایی منحصر به فردی در تدریس زبان انگلیسی تخصصی را دارند که باعث میشود فرایند یادگیری برای دانشجویان موثرتر و جذابتر باشد.
از دیگر اهمیتهای زبان انگلیسی در این رشته میتوان به دسترسی به منابع علمی بینالمللی، شرکت در کنفرانسها و سمینارهای بینالمللی، ارتباط با پژوهشگران و دانشجویان دیگر اشاره کرد. این امکانات باعث میشود که دانشجویان قادر به درک عمیقتری از مباحث الهیاتی و معارف اسلامی شوند و در فرآیند تحقیقاتی خود پیشرفت کنند.
در نتیجه، به منظور بهرهوری بیشتر و پیشرفت در حوزه الهیات و معارف اسلامی، یادگیری و تسلط بر زبان انگلیسی تخصصی ضروری است. تدریس توسط اساتیدی مثل دکتر سید مهدی مصطفوی که دارای تخصص و تجربه بالقوهای در این زمینه هستند، میتواند به دانشجویان کمک کند تا به بهترین شکل ممکن از این ابزار قدرتمند برای پیشبرد مطالعات و پژوهشهای خود استفاده کنند.
با در نظر گرفتن اهمیت بالقوه زبان انگلیسی در رشته الهیات و معارف اسلامی و نقش برجسته تدریس آن توسط اساتیدی چون دکتر سید مهدی مصطفوی، دانشجویان میتوانند بهترین استفاده را از این فرصت منحصر به فرد برای گسترش دانش و فهم عمیقتر از اصول و مفاهیم این رشته داشته باشند.
کانال آموزش زبان انگلیسی دکتر مصطفوی در ایتا
آدرس کانال در ایتا:
آموزش زبان انگلیسی الهیات ارشد و دکتری در تلگرام
آموزش زبان انگلیسی با تمرکز بر مهارت شنیداری
زبان انگلیسی را با فیلم سریال و انیمیشن بیاموزید لسینینگ
Learn English through movies TV series
listening
زبان تخصصی رشته الهیات و معارف اسلامی: دریچهای به سوی فهم عمیقتر دین
زبان انگلیسی به عنوان زبان بینالمللی، نقشی حیاتی در دنیای امروز ایفا میکند. این زبان در رشته الهیات و معارف اسلامی نیز از اهمیت ویژهای برخوردار است.
اهمیت زبان انگلیسی در این رشته را میتوان در چند زمینه کلیدی خلاصه کرد:
1. درک متون جدید مستشرقین:
امروزه بسیاری از متون و منابع جدید در زمینه الهیات و معارف اسلامی به زبان انگلیسی منتشر میشوند. تسلط بر این زبان، دانشجویان و طلاب را قادر میسازد تا به طور مستقیم به این منابع دسترسی داشته باشند، از نظریات و یافتههای جدید آگاه شوند و به نقد و بررسی آنها بپردازند.
2. پاسخگویی به شبهات و چالشهای نوین:
بسیاری از شبهات و چالشهای جدید در حوزه دین، از طریق منابع انگلیسی مطرح میشوند. تسلط بر زبان انگلیسی به متفکران مسلمان کمک میکند تا با این شبهات به طور مستقیم و عالمانه مواجه شده و به آنها پاسخهای متقاعدکنندهای ارائه دهند.
3. تبادل اندیشه و گفتگوی بین ادیان:
زبان انگلیسی به عنوان زبان مشترک، بستری مناسب برای تبادل اندیشه و گفتگوی بین ادیان مختلف فراهم میکند. تسلط بر این زبان، زمینه را برای تعاملات سازنده و مؤثر بین متفکران مسلمان و پیروان سایر ادیان فراهم میکند.
4. دسترسی به منابع علمی و آموزشی:
علاوه بر متون تخصصی، بسیاری از منابع علمی و آموزشی در زمینه الهیات و معارف اسلامی به زبان انگلیسی منتشر میشوند. تسلط بر این زبان، دانشجویان و طلاب را قادر میسازد تا از این منابع به طور مستقیم استفاده کرده و دانش خود را در زمینههای مختلف ارتقا دهند.
5. اشتراکگذاری یافتهها و دستاوردها:
با تسلط بر زبان انگلیسی، متفکران مسلمان میتوانند یافتهها و دستاوردهای خود را در مجامع بینالمللی به اشتراک بگذارند و در ارتقای دانش و فهم جهانی از اسلام نقشآفرینی کنند.
در پایان، میتوان گفت که زبان انگلیسی ابزاری قدرتمند برای دانشجویان و طلاب رشته الهیات و معارف اسلامی است. تسلط بر این زبان، دریچهای نو به سوی فهم عمیقتر دین و تعاملات سازنده با دنیای امروز میگشاید.
علاوه بر موارد ذکر شده، تسلط بر زبان انگلیسی میتواند در زمینههای زیر نیز مفید باشد:
^ مطالعه و پژوهش در زمینههای مرتبط با اسلام
^ ترجمه متون دینی و مذهبی
^ تدریس و آموزش معارف اسلامی
^ تبلیغ و ترویج دین اسلام
بنابراین، میتوان نتیجه گرفت که یادگیری زبان انگلیسی برای دانشجویان و طلاب رشته الهیات و معارف اسلامی یک ضرورت انکارناپذیر است.
کانال آموزش زبان انگلیسی دکتر مصطفوی در ایتا
آدرس کانال در ایتا:
https://eitaa.com/drmostafavi
آموزش زبان انگلیسی الهیات ارشد و دکتری در تلگرام
https://t.me/english2ndlang
شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه، از آثار آقای جعفر شریعتمداری است که بهصورت غالب از کتاب «تفسیر نمونه» نوشته آیت الله ناصر مکارم شیرازی و همکارانش اقتباس کرده و در مواردی نیز معانی برخی از لغات را خودش به آن افزوده و البته این افزودگیها را مشخص کرده است.
نویسنده در این اثر، معانی و کاربردهای متعدد برخی از مهمترین واژههای گوناگون قرآن کریم را توضیح داده است. او با کسب اجازه از آیتالله مکارم شیرازی و با تشویق و تأیید ایشان کتاب حاضر را فراهم آورده و نگارش کتاب را از سال 1367ش، آغاز کرده و در سال 1375ش، به پایان برده است. در این اثر در مجموع، معانی هزارها واژه قرآنی توضیح داده شده است.
ساختار
کتاب حاضر، از مقدمه نویسنده و مقدمه مدیر گروه قرآن بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی و مقدمه دوم نویسنده تحت عنوان «نکاتی درباره نظم و ترتیب کتاب» و متن اصلی کتاب (شامل چهار جلد، به ترتیب حروف الفبا: »الف - خ»؛ «د - ض»؛ «ط - ق» و »ک - ی») تشکیل شده است.
زبان و ادبیات کتاب، زبان فارسی بهصورت روان و رسای امروزی است. روش نویسنده، تحلیل معناشناختی و کاربردی لغات قرآن کریم با استفاده از شیوه مقایسه موارد استعمال واژههای مهمّ در آیات الهی و همراه با ذکر متن آیات است.
گزارش محتوا
درباره محتوای این اثر چند نکته گفتنی است:
نویسنده در مقدمهاش – که در تاریخ زمستان 1370ش، در مشهد نوشته - تأکید کرده است که: «... تفسیر نمونه که در بین فارسیزبانان از مقبولیت عالی برخوردار است و بیشتر نیازهای قرآنی مسلمانان امروز را برآورده میکند، ضمن تفسیر آیات، به شرح و تفسیر لغات قرآن نیز پرداخته تا آنجا که توانسته است خواننده علاقهمند را تا حدّی از مراجعه به منابع و مآخذ دیگر بینیاز سازد؛ اما چون شرح و تفسیر اینگونه واژهها به مقتضای آیات، بهطور پراکنده در بین مجلدات مختلف این تفسیر آمده است و رجوع و دستیافتن به آنها برای علاقهمندان بهآسانی میسر نیست، مؤلف بر آن شد تا تمام واژههایی را که در سرتاسر آن از آنها سخن به میان آمده است به ترتیب خاصی جمعآوری کند و با رعایت تلخیص (در پارهای موارد) و هماهنگ ساختن عبارات، ضمن ریشهیابی و تعیین مادّه هریک از لغات و نیز فهرستبندی و تنظیم آنها به ترتیب الفبایی در اختیار خوانندگان قرار دهد. مطالب تفسیر نمونه در عین پرباری با قلمی روان نگارش یافته است و شرح و تفسیر لغات آن نیز از سادگی و درعینحال از عمق و دقت خاصّی برخوردار است. انگیزه مؤلف این است که بتواند با استخراج و تنظیم لغات از این تفسیر، ضمن مراجعه به منابع دیگر تا حدّی نیاز مراجعهکنندگان، بهویژه دانشجویان و پژوهشگران را در فهم معنی لغات قرآن برآورده سازد؛ بهطوریکه امید است این کتاب بهعنوان «واژهنامهای مستقلّ و مستند» در کنار تفسیر نمونه و دیگر تفاسیر قرآن، مورد استفاده همگان قرار گیرد...»[۱].
در مقدمه مدیر گروه قرآن بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی آمده است:... «از امتیازات تفسیر نمونه، سادگی و روانی، خلاصهنویسی، توجه به مشکلات روز و شبهات نسل جوان است. امتیاز دیگر آن، شرح لغات قرآن با استفاده از آرا و نظرات مفسران و صاحبنظران در فنّ مفردات القرآن است. کتاب شرح و تفسیر لغات قرآن اثر آقای جعفر شریعتمداری، در حقیقت ارزش لغوی تفسیر نمونه را که یکی از معدود آثار و تألیفات و کارهای دستهجمعی زمان ماست، روشن نموده است...»[۲].
نویسنده در مورد «بلعم باعورا» چنین نوشته است: «نام این شخص صریحاً در آیات ذکر نشده است، بلکه قرآن (در سوره اعراف، آیه 175 و 176) سخن از یک عالم و دانشمند میگوید که نخست در مسیر حقّ بود، آنچنانکه هیچکس فکر نمیکرد روزی منحرف شود، اما سرانجام دنیاپرستی و پیروی از هوای نفس چنان به سقوطش کشانید که در صف گمراهان و پیروان شیطان قرار گرفت؛ ولی از بسیاری از روایات و کلمات مفسران استفاده میشود که منظور از این شخص، مردی به نام بلعم باعورا بوده است که در عصر موسی(ع) زندگی میکرد و از دانشمندان و علمای مشهور بنیاسرائیل محسوب میشد و حتی موسی(ع) از وجود او بهعنوان یک مبلغ نیرومند استفاده میکرد و کارش در این راه آنقدر بالا گرفت که دعایش در پیشگاه خدا به اجابت میرسید، ولی بر اثر تمایل به فرعون و وعد و وعیدهای او از راه حقّ منحرف شد و همه مقامات خود را از دست داد، تا آنجا که در صف مخالفان موسی(ع) قرار گرفت...»[۳].
نویسنده در مورد شعائر چنین نوشته است: «جمع «شعیره» به معنی «علامت و نشانه» است؛ بنابراین «شعائر الله» به معنی «نشانههای پروردگار» است؛ یعنی علامتهایی که انسان را به یاد خدا میاندازد و خاطرهای از خاطرات مقدس را در نظرها تجدید میکند. این واژه معمولاً در مراسم حجّ (مناسک و برنامههای آن) که مسلمانان موظفند احترام همه آنها را نگاه دارند، به کار رفته است و...»[۴].
نویسنده در مورد کلمه «علق» چنین نوشته است: «در اصل به معنی چسبیدن به چیزی است، ولذا به خون بسته و همچنین به زالو که برای مکیدن خون به بدن میچسبد، «علق» گفته میشود و از آنجا که نطفه بعد از گذراندن دوران نخستین در عالم جنین، به شکل قطعه خون بسته چسبندهای درمیآید که در ظاهر بسیار کمارزش است، مبدأ آفرینش انسان را در این آیه همین موجود ناچیز میشمرد، تا قدرتنمایی عظیم پروردگار روشن شود که از موجودی چنان بیارزش، مخلوقی چنین پرارزش آفریده است»[۵].
نویسنده در مورد کلمه «مقیل» یادآور شده است: «بر وزن «خلیل»، اسم مکان به معنی «محلّ استراحت در «نیمروز» است و از «قیلوله» به معنی خواب نیمروز گرفته شده است؛ بنابراین جای خواب وسط روز را «مقیل» گویند...»[۶].
نویسنده در مورد «يسرنا» که در سوره قمر آیه 17 و 32 آمده، نوشته است: «در اصل از ماده یُسر (بر وزن قفل) و یَسر (بر وزن عصر)، به معنی آسانی و رفاه و آسایش است (در مقابل عُسر به معنی تنگی و دشواری). آیه مورد بحث میگوید: ما قرآن را برای تذکر آسان ساختیم: «وَ لَقَدْ يسَّرْنَا الْقُرْآنَ لِلذِّكر». آری این قرآن هیچ پیچیدگی ندارد و شرایط تأثیر در آن جمع است. الفاظش شیرین و جذاب، تعبیراتش زنده و پرمعنا، انذارها و بشارتهایش صریح و گویا، داستانهایش واقعی و پرمحتوا، دلایش قویّ و محکم، منطقش شیوا و متین، خلاصه آنچه لازمه تأثیرگذاردن یک سخن است در آن جمع است و به همین دلیل هر زمان دلهای آماده با آن تماس یابد، بهآسانی مجذوب آن میشود»[۷].
وضعیت کتاب
برای کتاب حاضر، متأسفانه هیچ فهرستی، حتی فهرست مطالب و لغات و فهرست منابع تنظیم نشده است و با تأسف از فهرستهای فنی (شامل آیات، احادیث، کتب، اشعار و...) نیز خبری نیست.
این کتاب، بهصورت مستند تنظیم شده است و نویسنده ارجاعاتش را بهصورت پاورقی آورده است. این پاورقیها استنادی و ارجاعی است و در آنها گاه شماره و نام و نشان آیات و سورهها آمده[۸] و گاه معنای واژهای و یا آمار و تعداد کاربرد کلمهای در قرآن کریم ذکر شده[۹] و یا متن و ترجمه فارسی آیهای همراه با نام سوره و شماره آیه نوشته شده[۱۰].
پانویس
ر.ک: مقدمه نویسنده، ج1، ص5-7
ر.ک: مقدمه مدیر گروه قرآن بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی، ج1، ص12
ر.ک: متن کتاب، ج1، ص236
ر.ک: همان، ج2، ص501
ر.ک: همان، ج3، ص215
ر.ک: همان، ص813
ر.ک: همان، ج4، ص761-762
ر.ک: همان، ج1، ص21، پاورقی 1-6 و...
ر.ک: همان، ص404 و...
ر.ک: همان، ص403-404 و...
آیات مشابه، آیاتی است که موضوعی را با الفاظ و تعابیر مشابه بیان می کند، لیکن از نظر چینش و گزینش الفاظ دارای تفاوتهایی است. تقدیم و تأخیر، حذف و اضافه، اختلاف در فواصل آیات،اختلاف در نقل، حرف و کلمه مهمترین تفاوت هایی است که در این دسته آیات به چشم می خورد. هدف این پژوهش، کشف حکمت این تفاوتهاست تا گوشه ای از واژه گزینی قرآن نمایان شود. بر اساس این پژوهش دو عامل سیاق معنوی و سیاق لفظی مهمترین عواملی است که در اسلوب این آیات اثر گذار بوده است. اهمیت سیاق و هماهنگی هر آیه با آیات قبل و بعدش به حدی است که نمی توان آیت مشابه را جایگزین هم کرد. هرگونه تغییری در کلمات از فصاحت و بلاغت کلام می کاهد.
اثر حاضر برای بیان این حقایق در دو فصل تنظیم شده است:
در فصل اول کلیات بحث و نیز مسائلی مقدماتی در زمینة آیات مشابه مطرح شده است. سیر تدوین علم آیات مشابه، اقسام این آیات و اختلاف در نام گذاری علم آیات مشابه از جمله مباحث این فصل است.
فصل دوم با عنوان آیات مشابه و علل تفاوت الفاظ آن به بررسی حکمت اختلاف تعابیر این دسته آیات اختصاص یافته است. در این فصل ۳۲۱ مجموعه از آیات مشابه که جمعا بالغ بر ۸۲۵ آیه است تحلیل و بررسی شده است. روش اتخاذ در اریة آیات روش ترتیبی است، به نحوی که مباحث از سورة بقره آغاز شده و تا پایان قرآن ادامه می یاد
آشنايى با علوم قرآنى تألیف دکتر محمد مهدى ركنى يزدى پيرامون برخى از مسائل علوم قرآنى نوشته شده است و از آنجا كه کتاب برای دانشجویان دانشگاهها تهيه شده مطالب آن به صورت خلاصه و گذرا بيان شده و از همین جهت نام آن آشنايى با علوم قرآن گذاشته شده است.
ساختار
وى مطالب را در یک پیشگفتار[۱] و ده فصل ارائه نموده است، کتاب علاوه بر داشتن نمایه آیات[۲]، کسان و جایها[۳]، دارای فهرست موضوعی[۴] و کتابنامه[۵] است که صفحات پایانی این کتاب را تشکیل میدهد.
گزارش محتوا
در پیشگفتار کتاب به بررسی تاریخ قرآن، علوم قرآنی و نیز ضرورت شناخت قرآن پرداخته است.[۶] در فصل اول پيرامون معناى وحى و تفاوت آن با الهام سخن گفته[۷]، در فصل دوم نزول قرآن را در دو بحث:اسباب نزول و گستردگى معنى آيات قرآن بررسى كرده است[۸]. در فصل سوم دربارۀ قرائت قرآن و قاريان مشهور بحث نموده[۹] آنگاه عوامل اختلاف قرائتهارا بيان و در ادامه آداب تلاوت قرائت قرآن را ذكر مىكند. مسالۀ کتابت قرآن را در فصل چهارم مورد بررسى قرار داده[۱۰] و در این رابطه ابتدا وضعيت خط در عربستان تجزيه و تحليل شده، سپس نوشت افزارهایى را كه در آن زمان بر روى آن کتابت میكردند نام مىبرد، و در ادامه كاتبان وحى در زمان پيامبر(ص) را نام برده و شخصيتهایى كه داراى مصحف مىباشند معرفى و پيرامون مصحف آنها نكاتى را متذكر مىشود در پایان این فصل سرگذشت مصحف عثمانى كه معروف به مصحف امام است بيان شده است[۱۱]. در فصل پنجم دربارۀ متواتر بودن قرآن[۱۲] و در فصل ششم اسامى و اوصاف آن را توضيح مىدهد[۱۳]. در فصل هفتم مسالۀ ترتيب آيات و سورهها را بحث مىكند كه آيا این دو توقيفى هستند و يا اينكه به اجتهاد صحابه انجام شده است[۱۴]. در فصل هشتم، موضوع محكم و متشابه را با استفاده از آيات قرآنى بيان مىكند و پس از تعريف محكم و متشابه، فايدۀ وجود آيات متشابه را ذكر نموده است. از آنجا كه قرآن نيازمند به تفسير مىباشد[۱۵] در فصل نهم ضرورت آن مورد بحث قرار گرفته و وضعيت آن را در برخى از زمانها بررسى و بعضى از تفاسير را همراه با روش آن معرفى مىكند[۱۶]. در فصل آخر (فصل دهم) به مسالۀ اعجاز قرآن پرداخته و برخى از وجوه اعجاز قرآن همچون فصاحت و بلاغت، اشارات علمى، اعجاز عددى...مورد بحث قرار گرفته است[۱۷].
سوال 22 آزمون دکتری علوم قرآن و حدیث 1403 الهیات و معارف اسلامی (سوال دوم تخصصی)
پاسخ صحیح، گزینۀ 4 است.
ایجاز تقدیر، و آن عبارت است از تقدیر گرفتن معنائی زائد بر منطوق، که تضییق نیز نامیده میشود، و بدرالدین بن مالک در المصباح به همین نحو آن را نامیده؛ زیرا که از سخن آن قدر کم کرده که لفظ آن از معنایش تنگتر شده است، مانند:
﴿فَمَن جَآءَهُۥ مَوۡعِظَةٞ مِّن رَّبِّهِۦ فَٱنتَهَىٰ فَلَهُۥ مَا سَلَفَ﴾ البقرة: 275
گناهانش آمرزیده شده پس به نفع او است نه علیه او.
﴿هُدٗى لِّلۡمُتَّقِينَ﴾ البقرة: 2
برای گمراهانی که پس از ضلالت به تقوی روی آوردهاند.
سوال 21 آزمون دکتری علوم قرآن و حدیث 1403 الهیات و معارف اسلامی (سوال اول تفسیر و علوم قرآنی)
پاسخ صحیح، گزینۀ 3 است.
راهنمای آزمون ارشد و دکتری رشته علوم قرآن و حدیث+مطالب آموزنده قرآنی و حدیثی+علایق شخصی
