در کتاب «Introducing Translation Studies»، جرمی ماندی به نقشه مفهومی Luc van Doorslaer اشاره می‌کند که در مقاله‌اش با عنوان «Risking Conceptual Maps» (2007) منتشر شده است. این نقشه به‌عنوان یک ابزار ساختاری برای پایگاه داده آنلاین Translation Studies Bibliography (TSB) طراحی شده و هدف آن ارائه تصویری جامع و به‌روز از حوزه مطالعات ترجمه است.

نقشه مفهومی van Doorslaer: ترجمه در برابر مطالعات ترجمه

در این نقشه، تفاوت میان «ترجمه» (Translation) و «مطالعات ترجمه» (Translation Studies) به‌وضوح مشخص شده است:

۱. ترجمه (Translation)

این بخش به عمل ترجمه و ویژگی‌های آن می‌پردازد و به چهار مقوله اصلی تقسیم می‌شود:

حالت زبانی (Lingual Mode): شامل ترجمه بین‌زبانی (interlingual) و درون‌زبانی (intralingual).

رسانه (Media): شامل رسانه‌های چاپی، صوتی‌تصویری و الکترونیکی.

حالت (Mode): شامل ترجمه پنهان/آشکار، مستقیم/غیرمستقیم، ترجمه در زبان مادری/زبان دیگر، ترجمه خودی، ترجمه دیداری و غیره.

حوزه (Field): شامل حوزه‌های سیاسی، خبری، فنی، ادبی، مذهبی، علمی و تجاری.([New University in Exile Consortium]

۲. مطالعات ترجمه (Translation Studies)

این بخش به تحلیل و پژوهش در حوزه ترجمه می‌پردازد و به چهار مقوله اصلی تقسیم می‌شود:

رویکردها (Approaches): شامل رویکردهای فرهنگی، زبانی و غیره.

نظریه‌ها (Theories): شامل نظریه‌های عمومی ترجمه، نظریه سیستم‌های پلی‌سیستم و غیره.

روش‌های پژوهش (Research Methods): شامل روش‌های توصیفی، تجربی و غیره.

مطالعات کاربردی ترجمه (Applied Translation Studies): شامل نقد ترجمه، آموزش، محیط‌های نهادی و غیره.

این نقشه به‌عنوان یک ابزار مفهومی، تلاش دارد تا ساختار پیچیده و چندبعدی حوزه مطالعات ترجمه را به‌صورت منظم و قابل‌فهم ارائه دهد.

اهمیت نقشه van Doorslaer

نقشه van Doorslaer به‌عنوان یک ابزار مفهومی، به پژوهشگران و دانشجویان کمک می‌کند تا:

ساختار و حوزه‌های مختلف مطالعات ترجمه را درک کنند.
رابطه میان عمل ترجمه و پژوهش‌های مرتبط را شفاف‌سازی کنند.
جهت‌گیری‌های پژوهشی و آموزشی در حوزه ترجمه را تعیین کنند.

در مجموع، این نقشه به‌عنوان یک چارچوب مفهومی، نقشی کلیدی در توسعه و سازمان‌دهی حوزه مطالعات ترجمه ایفا می‌کند.