لن تقدس امه لا یوخذ للضعیف فیها حقه من القوی غیر متتعتع

حضرت علی(ع) می‌گوید از پیغمبر(ص) مکرر شنیدم که می‌فرمود:

هیچ امتی به مقام قداست نمی‌رسد، مگر آن‌که در آن ضعیف در مقابل قوی حق خود را بدون لکنت زبان مطالبه کند.

«... تا حدود پنجاه سال پیش که گرایش جامعه ما در مسائل دینی و مذهبی فقط روی ارزش زهد و عبادت بود، وقتی واعظی بالای منبر می‌رفت کدام قسمت از نهج‌البلاغه را می‌خواند؟ حدود 10 تا 20 خطبه بود که معمول بود خوانده شود، کدام خطبه‌ها؟ خطبه‌های زهدي و موعظه‌ای نهج‌البلاغه، {مانند این خطبه که این طور شروع می‌شود: } ایها الناس انما الدنیا دار مجاز، و الاخره دار قرار، فخذوا من ممركم لمقركم. باقی خطبه‌های نهج‌البلاغه مطرح نبود؛ چون اصلا جامعه نمی‌توانست آنها را جذب کند. جامعه به سوی یک سلسله ارزش‌ها گرایش پیدا کرده بود و {فقط} همان قسمت نهج‌البلاغه که در جهت آن گرایش‌ها و ارزش‌ها بود، معمول بود.

صد سال می‌گذشت و شاید یک نفر پیدا نمی‌شد که «فرمان امیرالمؤمنین به مالک اشتر» را که خزانه‌ای از دستورهای اجتماعی و سیاسی است بخواند، چون اصلا روح جامعه این نشاط و این موج را نداشت. مثلا آن‌جا که علی(ع) می‌گوید: فانی سمعت رسول الله(ص) یقول فی غیر موطن: لن تقدس امه لا یوخذ للضعیف فیها حقه من القوی غیر متتعتع. علی(ع) می‌گوید که از پیغمبر مکرر شنیدم که می‌فرمود: هیچ امتی به مقام قداست و طهارت و مبرا و خالی بودن از عیب نمی‌رسد، مگر قبلا به این مرحله رسیده باشد که ضعیف در مقابل قوی بایستد و حق خود را مطالبه کند، بدون این‌که لکنت زبان پیدا کند، چون جامعه یک ارزشی بود؛ فقط به سوی یک ارزش یا دو ارزش گرایش کرده بود؛ ولی کلام علی(ع) است که همه ارزش‌های انسانی در آن موجود می‌باشد و این ارزش‌ها در تاریخ زندگی و شخصیت علی(ع) موجود است.

استاد شهید مرتضی مطهری - کتاب انسان کامل - صفحه‌ی ۵۳ و ۵۴