امام باقر عليه السلام:
اَلْبِرُّ وَ اَلصَّدَقَةُ يَنْفِيَانِ اَلْفَقْرَ وَ يَزِيدَانِ فِي اَلْعُمُرِ وَ يَدْفَعَانِ تِسْعِينَ مِيتَةَ اَلسَّوْءِ.
الکافی ج۴ ص۲
نيكى و صدقه فقر را از بين مىبرند، عمر انسان را افزایش میدهند و ۹۰ نوع مرگ بد را دفع مىكنند.
برای سلامتی امام زمان علیه السلام صدقه بدهید و قربانی کنید تا دعای حضرت ع شامل حالتان شود.
آثار صدقه دادن در نهج البلاغه
۱. شفای بیمار حکمت ۷
۲. حفظ ایمان حکمت ۱۴۶
۳. افزایش روزی حکمت ۱۳۷
۴. برطرف شدن فقر حکمت ۲۵۸
۵. دفع مرگ بد با صدقه آشکار خطبه ۱۱۰
۶. کفاره گناهان با صدقه پنهانی خطبه ۱۱۰
صدقه اول ماه فراموش نشود
صدقه آشکار و صدقه پنهان
و صَدَقَةُ السِّرِّ فَإِنَّهَا تُکَفِّرُ الْخَطِيئَةَ، وَ صَدَقَةُ الْعَلانِيَةِ فَإِنَّهَا تَدْفَعُ مِيتَةَ السُّوءِ
صدقه پنهانى که کفّاره گناهان است و صدقه آشکار که از مرگ هاى بد پيشگيرى مى کند»
منظور از «صدقه سرّ» کمک هايى است که انسان به افرادِ نيازمند و آبرومند مى کند که هم خلوص نيّت بيشترى و هم حفظ آبروى افراد نيازمند در آن است و به همين دليل، برکات فراوانى دارد و اين تعبير هم شامل صدقات واجبه مانند کفّارات و نذورات مى شود و هم صدقات مستحبّه و انفاقات.
و منظور از «صدقه عَلانيه» کمک هايى است که آشکارا انجام مى شود و يکى از آثار و برکات آن تشويق ديگران به کار خير و دعاى مردم در حق صدقه دهنده است. اين سخن در واقع برگرفته از آيه شريفه «أَلّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوَالَهُمْ بِاللَّيْلِ وَ النَّهَارِ سِرّاً وَ عَلاَنِيَةً فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَ لاَ خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لاَ هُمْ يَحْزَنُونَ; آنان که اموال خود را در شب روز، پنهان و آشکار انفاق مى کنند، پاداششان نزد پروردگارشان است; نه ترسى بر آنهاست و نه غمگين مى شوند».
خطبه 110
قال الإمامُ الصّادقُ عليه السّلام:
ملعون است ملعون، كسى كه خداوند مالى به او ببخشد و او از آن مال صدقه اى ندهد.
بحار الأنوار، 96 ، 133، 67
پیامبر صلي الله عليه و آله :
اَلصَّدَقَةُ عَلى وَجْهِها وَاصْطِناعُ الْمَعْروفِ وَ بِرُّ الْوالِدَيْنِ وَصِلَةُ الرَّحِم ِتُحَوِّلُ الشِّقاءَ سَعادَةً وَتَزيدُ فِى الْعُمْرِ وَ تَقى مَصارِ عَ السُّوءِ؛
صدقه بجا، نيكوكارى، نيكى به پدر و مادر و صله رحم، بدبختى را به خوش بختى تبديل و عمر را زياد و از پيشامدهاى بد جلوگيرى مى كند.
امام باقر علیهالسلام:
نيكى و صدقه دادن پنهانى، فقر را از بين مىبرند، عمر را زياد و هفتاد مرگِ بد و ناگوار را دفع مىكنند.
ميزانالحكمه، ج1، ص533
رابطۀ صدقه و روزی انسان
قال امیرالمؤمنین علیه السلام:
اسْتَنْزِلُوا الرِّزْقَ بِالصَّدَقَة
با صدقه دادن دنبال فرود آمدن روزی باشید.
نهج البلاغه، حکمت 137
الإمام الصّادق عليه السلام:
طَلَبتُ نُورَ القَلبِ فوَجَدتُهُ في التَّفَكُّرِ والبُكاءِ، وطَلَبتُ الجَوازَ علَى الصِّراطِ فوَجَدتُهُ في الصَّدَقَةِ، وطَلَبتُ نُورَ الوَجهِ فوَجَدتُهُ في صَلاةِ اللَّيلِ.
خداوند در آیه ۲۷۶ سوره بقره «ربا» را در مقابل «صدقه» قرار داده است. رباخوار پول بلاعوض میگیرد و انفاق کننده پول بلاعوض میدهد.
در این آیه خداوند تصریح میکند؛ در ربا برکتی نیست و برکت از ربا گرفته شده و آن را تباه میکند و بر صدقات میافزاید. رشد حقیقیِ دارایی به واسطه صدقه حاصل میشود، زیرا صدقه مایه خشنودی خداوند است و برکتِ دارایی نیز در اختیار و به اراده اوست.
در آیات بعدی همین سوره رها نکردن ربا در حکم جنگ با خدا و رسول خدا تلقی شده است.
در روایات نیز ربا به شدت نکوهش شده و از اعظم گناهان کبیره شناخته شده است.
يَمْحَقُ اللَّهُ الرِّبَا وَيُرْبِي الصَّدَقَاتِ ۗ وَاللَّهُ لَا يُحِبُّ كُلَّ كَفَّارٍ أَثِيمٍ (۲۷۶)
خدا از [بركت] ربا مىكاهد، و بر صدقات مىافزايد، و خداوند هيچ ناسپاس گناهكارى را دوست نمىدارد.
منابع:
قرآن کریم و شرح منتخب آیات با تحقیق محمد فقیهی رضایی و همکاران، ص ۴۸.
تفسیر معاصرانه قرآن کریم، ج1، صص۴۷۸ و ۴۷۷.
نقش صدقه در درمان بیماری
طبق فرمایش اهل بیت علیهم السلام، صدقه دادن، یکی از راه های بسیار مؤثر در رفع بیماری های انسان هاست و البته این، تنها یکی از آثار نیکوی صدقه است.
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم: بیمارانتان را با صدقه درمان كنید كه آن، بیماری ها و آفت ها را از شما دور می كند.
امام کاظم علیه السلام هم فرمود: بیماران خود را با صدقه دادن درمان کنید؛ من چیزی را نمی شناسم که سریع تر از همه چیز اجابت می شود جز صدقه و هیچ چیزی را نمی شناسم که برای بیمار نافع باشد و زودرس باشد، جز صدقه دادن! دین اسلام هیچ گاه انسان ها را فراموش نکرده، لذا در این مورد هم در رابطه با کسانی که توانایی مالی برای صدقه دادن ندارند، جایگزین ارائه نموده است:
پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم: بر هر مسلمانی است که هر روز صدقه بدهد. عرض شد: کسی که مال ندارد چه کار کند؟حضرت فرمودند:
👈 برداشتن چیزهای آسیب رسان از سر راه،صدقه است.
👈 نشان دادن راه به کسی صدقه است.
👈 عیادت بیمار صدقه است.
👈 امر به معروف صدقه است.
👈 نهی از منکر صدقه است.
👈 جواب سلام دادن صدقه است.
📚 بحارالانوار، ج ۷۵، ص ۵۰
آیت الله مهدی هادوی تهرانی، استاد سطح خارج حوزه علمیه، ۱۱ مهرماه در ادامه سلسله جلسات تفسیر سوره مبارکه جمعه به آیه ۹ به بعد اشاره کرد و گفت: در آیه نهم سوره مبارکه جمعه «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا نُودِيَ لِلصَّلَاةِ مِنْ يَوْمِ الْجُمُعَةِ فَاسْعَوْا إِلَى ذِكْرِ اللَّهِ وَذَرُوا الْبَيْعَ ذَلِكُمْ خَيْرٌ لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ» فرموده است: «ای کسانی که ایمان آوردهاید وقتی برای نماز جمعه ندا داده شد به سرعت به سمت ذکر الهی(نماز جمعه) بشتابید و خرید و فروش را رها کنید»؛ به تعبیر علامه طباطبایی بیع در این آیه هر نوع کاری غیر از نماز است. در آیه دهم هم فرمود وقتی نماز خاتمه یافت، در زمین پراکنده شده و دنبال کسب رزق و روزی باشید ولی از یاد خداوند غافل نشوید.
عنه صلى الله عليه و آله: تَصَدَّقُوا وداوُوا مَرضاكُم بالصَّدَقَةِ؛ فإنَّ الصَّدَقةَ تَدفَعُ عنِ الأعراضِ والأمراضِ، وهِيَ زيادَةٌ في أعمارِكُم وحَسَناتِكُم.
پيامبر خدا صلى الله عليه و آله: صدقه بدهيد و بيماران خود را با صدقه درمان كنيد؛ زيرا صدقه از پيشامدهاى ناگوار و بيماريها جلوگيرى مى كند و بر عمر و حسنات شما مى افزايد.
[ كنز العمّال: 16113]
راهنمای آزمون ارشد و دکتری رشته علوم قرآن و حدیث+مطالب آموزنده قرآنی و حدیثی+علایق شخصی