علوم قرآن و حدیث

حجت‌ الاسلام‌ و المسلمین حسینی قمی، استاد حوزه علمیه در محفل معارفی حرم مطهر بانوی کرامت که شامگاه ۲۲ اسفندماه 1401 در شبستان امام خمینی(ره) برگزار شد، با بیان اینکه در نهج‌ البلاغه قریب به صد بار کلمه قرآن و کتاب الله ذکر شده است، اظهار کرد: حضرت علی(ع) در نهج‌ البلاغه مکرر در رابطه با قرآن کریم و ویژگی‌های آن بیاناتی را فرمودند که خطبه ۱۷۶ نهج‌ البلاغه از بارزترین آن‌هاست.

وی با بیان اینکه حضرت در این خطبه می‌فرمایند: «قرآن کریم ریسمان محکم الهی و مطمئن‌ ترین وسیله است، قرآن کریم بهار دل است و چشمه‌های دانش در آن جوشان است.» افزود: غیر از قرآن کریم جلایی برای دل یافت نمی‌شود. عظمت قرآن تا آنجاست که خداوند متعال در آیات الهی وقتی می‌خواهند عظمت ماه مبارک رمضان را بیان کنند، می‌فرمایند: ماه رمضان ماهی است که قرآن در آن نازل‌ شده است. «شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِي أُنْزِلَ فِيهِ الْقرآن» یعنی نزول قرآن کریم در ماه ضیافت‌الله با آن‌ همه ویژگی‌ها، بر عظمت این ماه افزوده است.

سخنران حرم مطهر بانوی کرامت تأکید بر همراهی با کار خیر و پرهیز از شر را از مواعظ مهم قرآنی توصیف کرد و گفت: پیامبر گرامی اسلام (ص) همواره می‌فرمودند: «کار خیر انجام دهید و از شر و بدی فاصله بگیرید که اگر این کار را بکنید، انسانی بخشنده و میانه‌رو خواهید بود.»

حسینی قمی در بخش دیگری از سخنان خود نخستین خطبه نهج‌ البلاغه را مورد توجه قرار داد و بیان کرد: مولی‌ الموحدین علی (ع) در این خطبه می‌فرمایند: «خداوند رسول‌ الله (ص) را در راستای عمل به وعده الهی و رسیدن نبوت به کمال، مبعوث کردند. کمال نبوت به رسالت خاتم‌ النبیین است و خداوند متعال از پیامبران میثاق با خاتم الرسل را گرفته بودند.»

وی در تبیین فرازهایی از خطبه نخست نهج‌ البلاغه با اشاره به اینکه خداوند متعال با رحلت پیامبر گرامی اسلام از دار دنیا و رساندن ایشان به لقاء الله، حضرت را گرامی داشتند، اظهار کرد: اکرام انسان به این است که از این دنیا منتقل شود. در آیات و روایات اسلامی دلبستگی، وابستگی و تعلق انسان به دنیا مذمت و همواره بر کسب روزی حلال، کار و تلاش در دنیا برای آبادانی آخرت تأکید شده است.

حسینی قمی با تأکید بر اینکه تمام پیامبر الهی بعد از خود با معرفی جانشین، تکلیف امت را مشخص کرده‌اند، بیان کرد: ممکن است پیامبری که همیشه برای چند روز دوری از مدینه جانشین انتخاب می‌کرد، برای سفر جاودانه جانشینی معرفی نکرده باشد. آیا ممکن است، پیامبری که در طول حکومتشان برای تمام پست‌ها و مسئولیت‌ها اعم از فرماندهان نظامی و والیان جانشین تعیین می‌کردند، برای جانشینی بعد از خودشان سکوت کرده باشند.

وی با تأکید بر اینکه هزاران هزار حدیث در بیان مستحبات و مکروهات برای تجلی سبک زندگی مؤمنانه وجود دارد، تصریح کرد: به‌ عنوان مثال پیامبر گرامی اسلام (ص) نه‌ تنها بارها و بارها سفارش بهداشت کرده‌اند، بلکه جزئی‌تر بر بهداشت دهان و دندان و مداومت در مسواک زدن و حتی مدل مسواک زدن درست نیز ورود کرده‌اند؛ با تمام این تفاصیل، امکان ندارد پیامبری تمام مستحبات و مکروهات و مدل‌های صحیح اجرای آن را بیان کنند، ولی مدل اداره حکومت بعد از خودشان را نگفته باشند.

سخنران حرم مطهر بانوی کرامت با اشاره به خطبه نخست نهج‌ البلاغه ادامه داد: مولی‌ الموحدین علی(ع) می‌فرمایند: «کِتابَ رَبِّکُمْ فیکُمْ: مُبَیِّناً حَلالَهُ وَ حَرامَهُ»؛ خداوند متعال حلال و حرام را در قرآن بیان کرده‌اند.

حسینی قمی تصریح کرد: امام علی(ع) در خطبه نخست نهج‌ البلاغه در تبیین ۱۴ ویژگی قرآن کریم می‌فرمایند: «این ودیعتْ، کتاب پروردگارتان در میان شماست که حلال و حرامش، واجب و مستحبش، ناسخ و منسوخش، امر آزاد و غیرآزادش، خاص و عامش، پندها و امثالش، مطلق و مقیدش و محکم و متشابهش را بیان کرد؛ مبهمش را تفسیر کرد و مشکلاتش را توضیح داد.»