همه چیز درباره دوره (مقطع) دکتری رشته علوم قرآن و حدیث
همه چیز درباره دوره (مقطع) دکتری رشته علوم قرآن و حدیث
Everything you need to know about the PhD program in Qur’anic and Hadith Sciences
دانشجویان در دوره دکتری علوم قرآن و حدیث (۳۶ واحد شامل ۱۸ واحد دروس نظری و ۱۸ واحد رساله) میگذرانند؛ البته در دانشگاههای مختلف ممکن است به تناسب در تعداد واحدها، تفاوت ناچیزی وجود داشته باشد.
آینده شغلی دکتری رشته قرآن و حدیث
فارغالتحصیل رشته علوم حدیث میتواند به عنوان کارشناس علوم اسلامی در دوایر دولتی مشغول به کار شود و اگر به زبان انگلیسی نیز مسلط باشد، میتواند به عنوان رایزن فرهنگی ایران در کشورهای دیگر، مبلغ اسلام و اصول اسلامی گردد و در صورت ادامه تحصیل و کسب مدارج بالاتر به عنوان استاد در دانشگاههای داخل یا خارج از کشور فعالیت نماید، چون در حال حاضر بعضی از دانشگاههای خارج از کشور علاقهمند به جذب متخصص علوم حدیث شیعه از کشور ایران هستند.
معرفی دانشگاه ها و اساتید علوم قرآن و حدیث در سراسر ایران
دانشگاههای تهران، دانشگاه تربیت مدرس، دانشگاه شیراز، دانشگاه تهران پردیس فارابی قم، الزهرا (ویژه خواهران)، دانشگاه قم، دانشگاه فردوسی مشهد، دانشگاه کاشان، دانشگاه اصفهان، دانشگاه یزد، دانشگاه آیت الله حائری میبد، دانشگاه اراک، دانشگاه همدان، دانشگاه شاهد، دانشگاه علوم قرآنی اوقاف مشهد، دانشگاههایی هستند که این رشته را به صورت روزانه ارائه میکنند.
و دانشگاههای غیر انتفاعی مثل دانشگاه امام صادق علیه السلام، دانشکده اصول الدین واحد تهران و قم، دانشگاه قرآن و حدیث دانشگاههای غیر انتفاعی هستند. البته نباید خیلی روی دانشگاه امام صادق علیه السلام حساب زیادی باز کنید چون پذیرش در این دانشگاه دشوار است (ترکیبی از سوالات حوزوی و دانشگاهی) و همان تعداد محدود را هم معمولا از دانشجویان خودشان پذیرش میکنند.
گرایش های دکتری علوم قرآن و حدیث
علوم قرآن و حدیث
علوم و معارف نهج البلاغه
تفسیر تطبیقی
منابع کنکور رشته قرآن و حدیث
انتخاب منابع مناسب برای آزمون دکتری علوم قرآن و حدیث به طور قطع تأثیر زیادی در موفقیت داوطلبان دارد. این منابع شامل دروس تخصصی مانند علوم قرآنی، تفسیر و حدیث است که هرکدام نیاز به مطالعه عمیق و دقیق دارند. در ادامه، منابع اصلی و بهترین کتابهای کمکآموزشی این رشته را بررسی خواهیم کرد تا داوطلبان بتوانند با برنامهریزی صحیح، آمادگی بهتری برای کنکور داشته باشند.
درس عمومی کنکور دکتری علوم قرآن و حدیث
بخش عمومی آزمون دکتری؛ کمضریب اما سرنوشتساز است. از سال 1390 که آزمون دکتری قدم به عرصه وجود گذاشت دروس زبان و استعداد تحصیلی به عنوان بخش عمومی همراه همیشگی این آزمون بودهاند. متأسفانه عناوین این دروس و ضرایب به ظاهر پایین آنها باعث شده است تا بسیاری از داوطلبان خود را برای بخش عمومی آماده نکنند و نتوانند درصد مناسبی در این دروس کسب نمایند. غافل از این که در بسیاری مواقع بر اثر دشواری یا سهولت بالای سوالات تخصصی (و یکسان شدن درصد داوطلبان در این دروس) این بخش عمومی بوده که تکلیف سرنوشت داوطلبان را مشخص کرده است. از سال 1404 مقرر شد تنها درس زبان انگلیسی به عنوان درس عمومی باشد و لذا در آزمون دکتری سال 1405 درس استعداد تحصیلی جایگاهی نخواهد شد و این درس از آزمون سال آتی ( یعنی 1405) حذف شده است.
زبان انگلیسی در آزمون دکتری علوم قرآن و حدیث
درس زبان انگلیسی معمولا شامل 30 سوال است که فقط زبان عمومی است. لذا اگر در آزمون کارشناسی ارشد روی لغات تخصصی رشته تان حساب باز کرده بودید و از آن طریق درصد خوبی در زبان انگلیسی کسب کردید باید آنرا به فراموشی بسپارید و فقط زبان انگلیسی عمومی کار کنید.
زبان عمومی در کنکور دکتری علوم قرآن و حدیث :
- کتاب تافل بارونز، چاپ قدیم بخش گرامر
- درسنامه گرامر زبان انگلیسی ارشد و دکتری
- تست گرامر زبان انگلیسی ارشد و دکتری
- کتاب ۵۰۴ واژه ضروری
- زبان عمومی دکتری کلیه رشته ها و گرایش ها
- کتاب 1100 واژه ی ضروری زبان انگلیسی
* شایان ذکر است که کتاب های فوق, شما را برای آزمون دکتری آماده خواهند کرد و اما توجه داشته باشید که هیچ تضمینی نیست که از خارج از آنها سوالی نیاید هدف طراحان سوالی این است که مهارت کلی داوطلبان را در زبان انگلیسی عمومی ارزیابی کنند.
زبان عربی در کنکور دکتری علوم قرآن و حدیث :
- مبادی العربیه، قسمت صرف و نحو؛ نوشته رشید شرتونی
- شرح مبادی العربیه؛ نوشته استاد علی حسینی یا دکتر خورسندی و دکتر مسجد سرایی
- فن ترجمه یحیی معروف؛ انتشارات سمت
- فن ترجمه رضا ناظمیان؛ انتشارات سمت
درس عربی دکتری برای رشته قرآن به نسبت سایر گرایشهای الهیات به مراتب دشوارتر است میتوان گفت سازمان سنجش دو نوع سوال عربی طرح میکند. یک دسته برای متقاضیان دکتری قرآن و حدیث و یک دسته برای تمامی گرایشها یعنی علوم قرآنیها یک کفهی ترازو و دیگران کفه دیگرش.
وقتی تعداد تستها کاهش مییابد دشواری سوالات و تستهای ترکیبی بیشتر میشود. و دانشجویان باید خود را برای تستهایی که همزمان چندین نکتهی صرف و نحوی را از آنها بخواهد آماده کنند. برای سوالات ترجمه هم علاوه بر آشنایی با فنون ترجمه با خوانش متن و افزایش دایره لغت میتوان نتیجه لازم را کسب کرد.
علوم قرآنی:
- البیان آیت الله خویی (مباحث نسخ، اعجاز و تحریف)
- علوم قرآنی آیت الله معرفت، جلد سبز رنگ
- الاتقان فی علوم القرآن، جلال الدین سیوطی، ترجمه محمود دشتی (سه جلد)
- (بیشترین سوالات دکتری تا به حال از مجاز، استعاره، ادوات اتقان۲، ایجاز و اطناب، خبر و انشا بوده است)
- تاریخ قرآن، دکتر حجتی
علوم حدیث در کنکور دکتری علوم قرآن و حدیث :
- تاریخ عمومی حدیث، دکتر مجید معارف
- مقدمه معجم الرجال الحدیث، آیت الله خویی، ترجمه آقای فقهی زاده با عنوان درآمدی بر علم رجال
- سه مقاله آخر کتاب تلخیص مقباس الهدایه
- علم الحدیث و درایه الحدیث، کاظم شانه چی
- درایه الحدیث، شادی نفیسی
- علوم حدیث و اصطلاحات آن، دکتر صبحی صالح
- وضع و نقد حدیث؛ عبدالهادی مسعودی
تفسیر در کنکور دکتری علوم قرآن و حدیث :
- در مقطع دکتری بیشترین سوالات تفسیر، معمولا از سوره آل عمران از دو تفسیر مجمع البیان و المیزان طرح میشود (با تاکید بر المیزان).
- سوره های انسان، طارق، اعلی، علق از المیزان و مجمع البیان
- بقیه سورههای کارشناسی ارشد از المیزان و مجمع البیان
- التفسیر و المفسرون آیت الله معرفت
- تاریخ تفسیر جلالیان (منبع کمک آموزشی)
نکات استراتژیک برای موفقیت در مصاحبه دکتری علوم قرآن و حدیث
مصاحبه دکتری رشته علوم قرآن و حدیث علاوه بر سنجش دانش علمی، مهارت تحلیل، توانایی ارائه و نحوه تعامل داوطلب را ارزیابی میکند. پوشش رسمی، تسلط بر پایاننامه (حداقل ۱۰ دقیقه توضیح)، متنخوانی عربی و آشنایی با منابعی مانند مجمع البیان و گاها المیزان و امالی سید مرتضی از موارد مهمی هستند که باید به آنها توجه شود.
* پیش از مصاحبه، درباره اعضای هیئت علمی دانشگاه موردنظر و زمینههای پژوهشی آنها تحقیق کنید، زیرا انتخاب موضوعی مرتبط با علایق اساتید امتیاز مثبتی خواهد داشت. در مطالعه منابع، بیشتر بر کلیات مباحث حدیثی تمرکز کنید و نگران پاسخ ندادن به برخی سوالات نباشید، زیرا حتی رتبههای برتر نیز همه سوالات را نمیدانند.
* * حفظ آرامش و برخورد محترمانه در برابر نقدها بسیار مهم است؛ اساتید بیشتر به قدرت تحلیل و نحوه استدلال شما توجه میکنند. اگر هدف شما هیئت علمی شدن است، دانشگاههای برتر مانند تهران، تربیت مدرس، شیراز، اصفهان، علامه طباطبایی، مشهد و امام صادق علیه السلام را در اولویت قرار دهید و تا حد امکان از انتخاب پیام نور، غیرانتفاعی و پردیس (به علت هزینه بالای مالی و اعتبار به مراتب پایین تر) خودداری کنید.
در صورت کسب قبولی در چند دانشگاه، برای مصاحبه ۳ دانشگاه قوی، یک متوسط و یک ضعیف را انتخاب کنید تا بهترین شانس پذیرش را داشته باشید.
انتخاب رشته دکتری قرآن و حدیث
انتخاب رشته آزمون دکتری را با انتخاب رشته آزمون ارشد اشتباه نگیرید. در آزمون ارشد رتبه خوبتان ضامن قبولی شما در دانشگاه بود اما اینجا رتبه خوب فقط نصف راه را رفته. نصف دیگر را مصاحبه مشخص میکند. در آزمون ارشد اگر مثلاً شما رتبه 10 داشتید، مطمئن بودید که یکی از اولویت های اول یا دومتان را قبول میشوید اما اینجا اینطور نیست. پس در انتخاب دقت کنید.
قبل از انتخاب خود را محک بزنید: چقدر سابقه پژوهشی دارید؟ چند مقاله (پژوهشی-ترویجی- کنفرانسی) نوشتهاید؟ سابقه آموزشی چطور؟ چند سال تدریس کردهاید و کجاها؟ چقدر بر مباحث مسلطید؟ میتوانید در مصاحبه ی علمی به اکثر سوالات پاسخ دهید؟
در مجموع زیاد هم استرس نداشته باشید بالاخره خیلیها تازه از دوره ارشد فارغ شدهاند و سابقه پژوهشی و آموزشی چندانی ندارند لذا زیاد نترسید. کافی است از همین الان شروع کنید و مباحث را با دقت و حوضله دوره کنید. استادها تحت تأثیر دانشجویی قرار میگیرند که حسابی بر مباحث مسلط است. سعی کنید تحت تأثیرشان قرار دهید.
روی حساب و کتاب انتخاب کنید. دانشگاه ها تقریباً تا سه چهار پنج برابر ظرفیت به مصاحبه دعوت کنند. ظرفیت دانشگاه را نگاه کنید. سطحش را بسنجید و حساب کنید تا رتبه چند به مصاحبه دعوت میکند. طبق تجربههای سالهای پیشین اگر رتبه فرد زیر 20 باشد، امید قبولی وی در دانشگاههای واقع در تهران، مانند دانشگاه تهران و دانشگاه تربیت مدرس بسیار زیاد است. البته به شرط داشتن رزومه خوب و مقالات متعدد. همچنین تا رتبه 30 تا 40 هم توانستهاند به صورت شبانه در دانشگاه تهران قبول شوند.
توصیه اکید برای کسب رتبه برتر در کنکور دکتری، سرمایه گذاری روی درس عربی است. دلیل این امر ثبات یکسان سوالات عربی از ابتدای شروع کنکور دکتری (90) تا به حال است. رتبههای تک رقمی کنکور دکتری چند سال اخیر همگی عربی بسیار قوی ای داشته اند. همچنین لازم است که تاکید بسیاری روی کتاب البیان و مقالات اعجاز دکتر پهلوان در درس علوم قرآن شود.
راهنمای آزمون ارشد و دکتری رشته علوم قرآن و حدیث+مطالب آموزنده قرآنی و حدیثی+علایق شخصی