🔹آیت الله حائری شیرازی🔹

🔸تردید و یقینِ ظلمانی و نورانی🔸

برخی از تردیدهایی که انسان می‌کند از جنس نور است و برخی دیگر از جنس ظلمت. تردیدی که انسان قبل از بررسیِ مسئله درون خود دارد، تردید نورانی است. اما گاه بعد از اینکه بررسی کرد هم تردید دارد، این تردید از جنس ظلمت است. وقتی انسان، مسئله را دقیق بررسی کرد و مقدّمات کار برای او روشن شد و مبانی آن برایش کشف گردید، اما باز هم قطع پیدا نکرد، این از ضعف اوست؛ ضعف قاطعیت!

در نقطۀ مقابل، گاهی انسان بررسی‌نکرده و با یکی‌‌دوتا قرینهٔ کوچک قاطع می‌شود؛ زود حکم می‌کند و زود تصمیم می‌گیرد. این قاطعیت از جنس ظلمت است. قاطعیت نورانی، قاطعیتی است که بعد از بررسی در انسان ایجاد می‌شود، نه آن قاطعیتی که قبل از روشن شدن مقدمات و انجام مطالعات ایجاد می‌شود. هرگاه مقدمات روشن شد، وقت قاطعیت می‌رسد؛ «فَإذا عَزَمتَ فَتَوَکَّل عَلَی الله» [چون تصميم گرفتى بر خدا توكل كن].