نص: کلامی است که معنای آن معلوم است و احتمال معنای دیگر نداشته باشد.

ظاهر: لفظ به احتمال قوی معنای خاصی دارد و احتمال خلاف وجود دارد اما این احتمال خلاف ضعیف می باشد درنتیجه احتمال قوی ملاک عمل و رافع شک است.

محکم: نص و ظاهر را محکم گویند.

مؤوّل: کلامی است که معنای آن معلوم باشد و احتمال معنای دیگر نیز داشته باشد و قرینه ای نیز وجود داشته باشد که آن احتمال ضعیف و مرجوح مراد و مقصود گوینده می باشد.

مجمل: کلامی است که معنای آن معلوم نباشد و مردد میان دو یا چند معنا باشد.

متشابه: مجمل و مأوول را متشابه گویند. 


نص

اگر لفظ فقط بر یک معنا به صورت قطعی دلالت کند

قطع (عدم احتمال)

100 %

*****

ظاهر

اگر لفظ بر بیش از یک معنا دلالت کند، که احتمال یکی از معانی قوی تر از دیگر معانی باشد، که به این معنایی که احتمالش قوی تر است ظاهر می گوییم.

احتمال قوی

51 % تا 99%

*****

مجمل

اگر لفظ بر بیش از یک معنا دلالت کند، که احتمال تمام معانی یکسان باشد

احتمال مساوی

پنجاه پنجاه (50 %)

*****

مُووّل

اگر لفظ بر بیش از یک معنا دلالت کند، که احتمال یکی از معانی ضعیف تر از دیگر معانی باشد، که به این معنایی که احتمالش ضعیف تر است، ظاهر می گوییم.

احتمال ضعیف

1 % تا 49 %