مروری بر خطبە حضرت زینب س (حجة الإسلام والمسلمین احمد صادقی اردستانی)

در کوفه، کاروان عزا چون گذار کرد

دور ستیزهای نهان، آشکار کرد

در پرده، سرّ حق چون ندیدند کوفیان

بی پرده، جلوه حجّت پروردگار کرد

قبل از آنکه به متن، ترجمه و شرح و تحلیل خطابۀ حضرت زینب کبرا)س( در کوفه بپردازیم، توجه به چند نکته الزم است.

این خطبه را عالمان و محدثانی چون: »ابن طیفور« متوفای 183 هـ. »احمد بن علی بن ابیطالب طبرسی« متوفای 023 هـ. »سید بن طاووس« متوفای 006 هـ و مورخان و محدّثان دیگری در آثار خود آورده اند.

جناب ابن طیفور راوی خطبه را »خذیم أسدی«،182 طبرسی »خذیم بن شریک اسدی«181 و سیبد بن طاووس186 و مجلسی »بشیر بن خزیم اسدی«183 دانسته اند که با توجه به تفاوت اندک موجود، نسخۀ »بشیر بن خزیم أسدی« صحیح تر به نظر می رسد. »شیخ طوسی«180 و »سید محسن امین« هم، دربارۀ او می نویسند: »کان من أصحاب األمام السّجاد)ع(« .183

با توجه به اینکه حضرت زینب)س( دختر علی)ع( و فاطمۀ زهرا)س( در پنجم جمادی الول سال پنجم هجرت در مدینه به دنیا آمده188 و در محرم سال 03 هجرت این خطبه را در کوفه ایراد فرموده، آن بزرگوار 30 سال سن داشته است.

اهمیت محتوای این خطبه آنگاه روشن تر می شود که بدانیم زنی 30 ساله، در حال اسارت، در محاصرۀ دشمنان مسلّح و سفّاک و داغدار مرگ شش برادر، چهار برادر زاده، دو فرزند و باالخره مرگ ده ها عزیز و یاور دیگر، آن را ایراد نموده و با بیان مطالب حساب شدۀ خود به افشاگری، پاسخگویی و تأثیر گذاری انقالبی پرداخته است.

با توجه به اینکه در نسخه های مختلف اندکی تفاوت لفظی در متن خطبه وجود دارد، ما متن خطبۀ »ملهوف« و »بحار االنوار« که با هم تفاوت کمتری دارند و هم کامل تر به نظر می رسند مطرح می کنیم و
مالک ارزیابی قرار می دهیم. 

دانلود مقاله