الويس اشبرنجر-آلویس اشپرنگر (Aloys Sprenger)

آلویس اشپرنگر (به آلمانی: Aloys Sprenger) (زادهٔ ۳ سپتامبر ۱۸۱۳- مرگ ۱۹ دسامبر ۱۸۹۳) خاورشناس و ایران‌شناس اتریشی بود.

او به بیست و پنج زبان – و از آن میان فارسی - آشنا بود.

زندگی

وی زادهٔ تیرول اتریش بود. تا ۱۸۳۶ به آموختن پزشکی، علوم طبیعی و نیز زبانهای شرقی در دانشگاه وین پرداخت. در ۱۸۳۸ به تابعیت انگلستان درآمد و در ۱۸۴۱ هم دکترایش را هم با پایان‌نامه‌ای دربارهٔ پزشکی در دورهٔ اسلامی به دست آورد. در ۱۸۴۳ به استخدام کمپانی هند شرقی درآمد و در هندوستان به پست‌هایی چون ریاست کالج اسلامی دهلی و دبیری انجمن آسیایی بنگال و نیز ریاست مدرسهٔ کلکته رسید. همچنین در این زمان به سرزمین‌های عرب‌نشینی چون عراق، مسقط، شام و مصر سفرکرد.

اشپرنگر در ۱۸۵۷ از عضویت در کمپانی کناره‌گیری نمود و به اروپا بازگشت و نسخه‌های خطی عربی را نیز که در درازای ماموریتش به دست آورده بود در اختیار کتابخانهٔ پادشاهی برلین گذارد. از آن پس چندی را در برن و هایدلبرگ به آموزش زبان‌های شرقی پرداخت و سرانجام از استادی دست کشید و تا پایان زندگیش سرگرم ترجمه متن‌ها و نگارش بود.

آثار

برخی از اثرهای به جای مانده از اشپرنگر عبارتند از :

1 - هفته‌نامه‌ای به زبان اردو در هندوستان

2 - مبادی طب عرب در دورهٔ خلافت (که پایان‌نامهٔ دکترایش بود)

3 - ترجمهٔ مروج‌الذهب به انگلیسی

4 - چاپ اصطلاحات صوفیهٔ عبدالرزاق کاشانی

5 - آثاری دربارهٔ کتاب‌شناسی عربی

6چاپ و اعراب‌گذاری گلستان سعدی

7 - تصحیح خردنامهٔ اسکندری نظامی

8 - واژه‌های بیگانه در قرآن

9 - تصحیح سیرةالیمینی

10 - تصحیح مقامات حریری

11 - زندگی و تعالیم محمد

12 - رسائل اخوان‌الصفا