شرح و تفسیر جایگاه عظیم تقوا

حضرت امیرالمومنین علی(علیه‌السلام) فرمودند:

وَ أَوْصَاکُمْ بِالتَّقْوَى، وَ جَعَلَهَا مُنْتَهَى رِضَاهُ، وَ حَاجَتَهُ مِنْ خَلْقِهِ. فَاتَّقُوا اللهَ الَّذِی أَنْتُمْ بِعَیْنِهِ، وَ نَوَاصِیکُمْ بِیَدِهِ، وَ تَقَلُّبُکُمْ فِی قَبْضَتِهِ. إِنْ أَسْرَرْتُمْ عَلِمَهُ، وَ إِنْ أَعْلَنْتُمْ کَتَبَهُ ; قَدْ وَکَّلَ بِذلِکَ حَفَظَةً کِرَاماً، لاَ یُسْقِطُونَ حَقّاً، وَ لاَ یُثْبِتُونَ بَاطِلاً. وَاعْلَمُوا أَنَّهُ (مَنْ یَتَّقِ اللهَ یَجْعَلْ لَّهُ مَخْرَجاً) مِنَ الْفِتَنِ، وَ نُوراً مِنَ الظُّلَمِ، وَ یُخَلِّدْهُ فِیمَا اشْتَهَتْ نَفْسُهُ، وَ یُنْزِلْهُ مَنْزِلَ الْکَرَامَةِ عِنْدَهُ، فِی دَار اصْطَنَعَهَا لِنَفْسِهِ ; ظِلُّهَا عَرْشُهُ، وَ نُورُهَا بَهْجَتُهُ، وَ زُوَّارُهَا مَلاَئِکَتُهُ، وَ رُفَقَاؤُهَا رُسُلُهُ; فَبَادِرُوا الْمَعَادَ، وَ سَابِقُوا الاْجَالَ، فَإِنَّ النَّاسَ یُوشِکُ أَنْ یَنْقَطِعَ بِهِمُ الاَْمَلُ، وَ یَرْهَقَهُمُ الاَْجَلَ، وَ یُسَدَّ عَنْهُمْ بَابُ التَّوْبَةِ. فَقَدْ أَصْبَحْتُمْ فِی مِثْلِ مَا سَأَلَ إِلَیْهِ الرَّجْعَةَ مَنْ کَانَ قَبْلَکُمْ، وَ أَنْتُمْ بَنُو سَبِیل، عَلَى سَفَر مِنْ دَار لَیْسَتْ بِدَارِکُمْ، وَ قَدْ أُوذِنْتُمْ مِنْهَا بِالاِْرْتِحَالِ، وَ أُمِرْتُمْ فِیهَا بِالزَّاد

خداوند شما را به تقوا سفارش فرموده و آن را آخرين مرحله خشنودى و خواست خويش از بندگان قرار داده است، پس تقواى الهى پيشه کنيد. تقوا در برابر خداوندى که همواره در پيشگاه او حاضريد، زمام امور شما به دست اوست و حرکات شما در اختيار وى قرار دارد. او کسى است که اگر کار خود را پنهان کنيد مى داند و اگر آشکار سازيد ثبت مى کند، پاسداران والامقامى براى ثبت اعمال شما گماشته که از هيچ حقّى غفلت نمىورزند و چيزى را بيهوده ثبت نمى کنند. بدانيد آن کس که تقوا پيشه کند خداوند راهى براى رهايى از فتنه ها به رويش مى گشايد و نورى در دل تاريکيها به او اعطا مى کند، او را در آنجا که دوست دارد و به آن علاقه مند است (در بهشت) براى هميشه مخلّد مى سازد و در جايگاه والايى نزد خود در سرايى که آن را براى خاصّان خويش ساخته است جاى مى دهد. همان جايى که سايه اش از عرش خداست و نور و روشنايى اش جمال اوست، زائرانش فرشتگان و يارانش پيامبران خدا هستند. حال که چنين است به سوى معاد (با اعمال صالح) بر يکديگر سبقت جوييد و بر سرآمد زندگى خود پيشى گيريد، زيرا نزديک است آرزوهاى مردم قطع گردد و مرگ آنها را در آغوش کشد و درهاى توبه به رويشان بسته شود (بدانيد) شما همانند کسانى هستيد که قبل از شما بودند; مرگشان فرا رسيد و تقاضاى بازگشت به اين جهان کردند (اما پذيرفته نشد) و همچون رهروانى در حال کوچ کردن از خانه اى هستيد که خانه شما نيست، فرمان کوچ به شما داده شده و دستور تهيّه زاد و توشه (از اين سرا) را نيز به شما داده اند.

نهج‌البلاغه. خطبه۱۸۳