علوم قرآن و حدیث

‌ریشۀ نام قرآنی «عیسی»

قرآن وقتی می‌خواهد از قصۀ پسر مریم حرف بزند، او را «عیسی» می‌نامد: «ذٰلِكَ عِیْسَى ابْنُ مَرْیَمَ-قَوْلَ الْحَقِّ الَّذِیْ فِیْهِ یَمْتَرُوْنَ.» اما نکته‌ی عجیب این‌جاست که منابع مسیحی، از جمله انجیل‌ها، او را نه «عیسی» بلکه «یشوعا» صدا زده‌اند. و این‌جا زادگاه یک معمای کهن است.

از قدیم، قرآن‌پژوهان همواره می‌پرسیدند که پس قرآن نام «عیسی» را از کجا آورده؟ آیا قرآن اولین جایی بوده که این نام را برای اشاره به «یشوعا» استفاه کرده است؟ از مدت‌ها پیش، برخی مسیحیان در جدال با مسلمان‌ها به این پرسش‌ها اشاره کرده‌اند و حتی گاهی نتیجه گرفته‌اند که استفاده از کلمه‌ی «عیسی» به جای «یشوعا» یکی از خطاهای قرآنی است.

این پرسش هم‌چنان زنده بود تا این‌که سال ۲۰۱۹ کشف تازه‌ای رخ داد. احمد الجلاد زبان‌شناس و کتیبه‌شناسی بود که همراهِ کاوشگرانی در صحرای سیاه، جایی بین اردن و سوریه، سنگ‌نبشته‌ای صفایی پیدا کرد که به قرن چهارم میلادی برمی‌گشت. (در این ویدیو، الجلاد از اين کشف ارزشمند خبر می‌دهد.) احمد_الجلاد مدعی بود که این سنگ‌نبشته می‌تواند شاهد جدیدی برای حل معمای نام عیسی باشد. او ادعایش را در مقاله‌ای که سال ۲۰۲۱ منتشر کرده پرورانده است.

احمد الجلاد می‌گوید که نویسندۀ این سنگ‌نبشته یک فردِ مسیحی عرب‌زبان است که نام خدای خود را با حروف «ع ـ س ـ ی» به خط صفایی حک کرده است. او معتقد است که این نام همان «عیسی» است که به مسیح اشاره دارد. بدین‌ترتیب، این سنگ‌نبشته می‌تواند نشان بدهد که در عربستانِ پیش از اسلام نیز نام «عیسی» وجود داشته و بعضی از مسیحیانِ این منطقه، مسیح را به این نام می‌خواندند.

در این ویدئو، احمد الجلاد توضیح می‌دهد که چگونه این سنگ‌نبشته می‌تواند به حل معمای کهنۀ نام «عیسی» کمک بکند و تبیین می‌کند که چرا این نام برای مسیح به کار گرفته شده است.

کاری از کانال یوتوبی religionforbreakfast | با زیرنویس فارسی از انعکاس