تفسیر آیه 12 سوره فاطر: (وَمَا يَسْتَوِي الْبَحْرَانِ)
وَمَا یَسْتَوِی الْبَحْرَانِ هذا عَذْبٌ فُرَاتٌ سَائِغٌ شَرَابُهُ وَهَذا مِلْحٌ أُجَاجٌ وَمِنْ كُلٍّ تَأْكُلُونَ لَحْمًا طَرِیًّا وَتَسْتَخْرِجُونَ حِلْیَةً تَلْبَسُونَهَا وَتَرَى الْفُلْكَ فِیهِ مَوَاخِرَ لِتَبْتَغُوا مِنْ فَضْلِهِ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ
مکارم:
دو دریا یکسان نیستند: این یکی دریایی است که آبش گوارا و شیرین و نوشیدنش خوشگوار است، و آن یکی شور و تلخ و گلوگیر؛ (امّا) از هر دو گوشتی تازه می خورید و وسایل زینتی استخراج کرده میپوشید؛ و کشتیها را در آن میبینی که آنها را میشکافند (و به سوی مقصد پیش میروند) تا از فضل خداوند بهرهگیرید، و شاید شکر (نعمتهای او را) بجا آورید!
الهی قمشه ای:
و هرگز آن دو دریا که آب این یک شیرین و گوارا و آن دگر شور و تلخ است یکسان نیستند، با وجود این شما از هر دو، گوشت تازه تناول میکنید و زیورها (چون لؤلؤ و مرجان) از آن استخراج کرده که در پوشیده و زیب و زیور تن میسازید، و در آن کشتیها روان بینی تا از فضل خدا (کسب و تجارت کرده و روزی) طلبید و باشد که شکر گزار (نعمتش) گردید.
لغات:
«الْبَحْرَانِ»: مراد دریاهای شیرین و دریاهای شور است. «عَذْبٌ فُرَاتٌ» و «مِلْحٌ أُجَاجٌ»: (نگا: فرقان / ). «سَآئِغٌ»: (نگا: نحل / ). «لَحْماً طَرِیّاً»: (نگا: نحل / ). «حِلْیَةً»: (نگا: رعد / ، نحل / ). «تَری الْفُلْکَ مَوَاخِرَ فِیهِ ...»: (نگا: نحل / ).
وَ ما یَستَوِی البَحرانِ هذا عَذبٌ فُراتٌ سائِغٌ شَرابُهُ وَ هذا مِلحٌ أُجاجٌ وَ مِن كُلٍّ تَأكُلُونَ لَحماً طَرِیًّا وَ تَستَخرِجُونَ حِلیَةً تَلبَسُونَها وَ تَرَی الفُلكَ فِیهِ مَواخِرَ لِتَبتَغُوا مِن فَضلِهِ وَ لَعَلَّكُم تَشكُرُونَ «12»
و مساوی نیستند دو دریا اینکه دریا آب او سرد و خوش طعم و گوارا و موافق با طبع است شرب او و اینکه دریا شور و تلخ و از هر دو دریا میل میكنید گوشت لذیذ که ماهیان دریا باشند که صید میكنید و بیرون میآورید بغوص در دریا لؤلؤ و مرجان و كتان و میپوشید و زینت میكنید خود را بآنها و میبینی كشتیها در دریا سیر میكند و برای تجارت و استفاده از اینکه شهر بآن شهر میروند بفضل الهی و باشد که شما شكر گزار باشید.
یكی از قدرتهای الهی اینكه دو دریا وصل بیكدیگر یكی شیرین و گوارا است و دیگری شور و تلخ و هیچكدام بدیگری مخلوط نمیشود که میفرماید:
وَ ما یَستَوِی البَحرانِ كمال اختلاف و تفاوت را دارند.
هذا عَذبٌ فُراتٌ سرد و گوارا.
سائِغٌ شَرابُهُ شربش موجب لذت و قبولی طبع است.
وَ هذا مِلحٌ أُجاجٌ در مجمع البحرین اجاج را تفسیر كرده «المالح- المرّ شدید المحوله» شور و تلخ و شوری او شدید است.
وَ مِن كُلٍّ یعنی از دو دریا که من کل منهما بوده.
تَأكُلُونَ لَحماً طَرِیًّا ماهیان که گوشت آنها نرم و نازك است که صیادان صید میكنند و تذكیه آنها اینست که زنده از آب بگیرند و روی زمین خارج از آب بمیرند.
وَ تَستَخرِجُونَ حِلیَةً تَلبَسُونَها که غواصان میروند در ته دریاها و جواهرات نفیسه و حلی و حلل استخراج میكنند و مخصوصا زینت زنهای جوان میشود.
وَ تَرَی الفُلكَ فِیهِ یعنی فی کل منهما.
مَواخِرَ كشتیها که از شهری بشهری سیر دارد.
لِتَبتَغُوا مِن فَضلِهِ برای تجارت و حمل اشیایی از ممالكی به ممالكی و شهری بشهری میبرند و استفاده میكنند.
لَعَلَّكُم یعنی البته باید.
تَشكُرُونَ اینکه نعم الهی را.
راهنمای آزمون ارشد و دکتری رشته علوم قرآن و حدیث+مطالب آموزنده قرآنی و حدیثی+علایق شخصی