تفسیر الوسیط فی تفسیر قرآن المجید واحدی نیسابوری

عنوان و نام پديدآور : الوسیط فی تفسیر القرآن = التفسیر الوسیط [نسخه خطی]/ از: ابوالحسن علی بن احمدبن محمد واحدی نیشابوری (۴۶۸ق.)

يادداشت : بسمله ابوعثمان بن ابی‌بکر الزاهد ابن محمد... قال رسول‌الله (ص) قال و من قرا سوره هل اتی کان جزاءه علی الله جنه و حریرا تمت بسم الله الرحمن الرحیم قوله هل اتی قال المفسرین.

مختصری از زندگی نامه واحدی نیسابوری

نام پدر: احمد بن محمد

تولد و وفات: ( ... - ۴۶۸) قمری

محل تولد: ایران - خراسان - نیشابور

شهرت علمی و فرهنگی: فقیه شافعی ، مفسر ، محدث ، نحوی ، لغوی و مدرس
اصل وی از ساوه بود. برخلاف پیشه اجدادش که تجارت بود، او و برادرش عبدالرحمان به کسب علم پرداختند و در سلک محدثین و علما درآمدند. وی از نویسندگان بزرگ امام و استاد بی‌نظیر عصر خود در ادبیات ، تفسیر ، حدیث، فقه، نحو دانسته‌اند. او نزد خواجه نظام‌الملک ، وزیر مقتدر سلجوقیان تقربی تمام داشت. ادبیات و لغت را نزد ابوالفضل عروضی ادیب و نحو را نزد ابوالحین ضریر قهندزی و ابوعمران مغربی مالکی فرا گرفت. برای تکمیل معلومات خویش به مسافرت پرداخت. وی در علم تفسیر از محضر ابواسحاق احمد بن محمد بن ابراهیم ثعلبی استفاده نمود. از ابوطاهر بن محمش و قاضی ابوبکر حیری و ابوابراهیم اسماعیل بن ابراهیم واعظ و محمد بن ابراهیم مزکی و عبدالرحمان ابن حمدان نصروی و احمد بن ابراهیم نجار و دیگران حدیث شنید. احمد بن عمر ارغیانی و عبدالجبار ابن محمد خواری و جماعتی دیگر از وی روایت کرده‌اند. در نیشابور درگذشت. در "النجوم الزاهرهٔ" سال وفات وی ۴۶۹ق ذکر شده است از آثارش:

"تفاسیر سه‌گانه:"البسیط"، "الوسیط" و "الوجیز" که به "الحاوی لجمیع المعانی" موسوم و به تفسیر واحدی" معروف است؛

اسباب‌النزول" یا "اسباب‌التنزیل"؛

"الدعوات و المحصول"؛

"المغازی"؛ شرح "دیوان" متنبٌی؛

"الاغراب فی الاعراب" یا "الاعراب فی علم الاعراب" ، در نحو؛

"تفسیرالنبی" (ص)"؛ "نفی‌التحریف عن‌القرآن الشریف"؛

"التحبیر فی شرح الاسمائ‌الحسنی" یا "التنجیز فی شرح اسماء‌الله الحسنی".