علوم قرآن و حدیث

تفسیر آیه 44 و 45 سوره قمر (ترجمه تفسیر المیزان)

"أَمْ يَقُولُونَ نَحْنُ جَمِيعٌ مُنْتَصِرٌ" كلمه "جميع" به معناى مجموع است، و مراد از آن يكى شدن مجتمع آنان از حيث اراده و عمل است، و كلمه" انتصار" به معناى انتقام، و يا به معناى يارى كردن يكديگر است، هم چنان كه در قرآن آنجا كه گفتگوى مردم در قيامت را حكايت مى ‏كند فرموده: "ما لَكُمْ لا تَناصَرُونَ".

و معناى آيه اين است كه: نه، بلكه مى‏ پرسيم آيا كفار مى‏گويند ما مردمى هستيم مجتمع و متحد كه از هر كسى كه بخواهد به ما صدمه‏اى وارد آورد انتقام مى ‏گيريم؟ و يا اين است كه ما يكديگر را يارى مى‏ كنيم و شكست نمى‏خوريم؟

"سَيُهْزَمُ الْجَمْعُ وَ يُوَلُّونَ الدُّبُرَ" الف و لام در كلمه "الجمع" الف و لام عهد ذكرى است، مى‏ فهماند گفتار در باره همان جمعى است كه قبلا ذكر شده بود، و الف و لام در كلمه "الدبر" الف و لام جنس‏ است، و معناى "تولى دبر" پشت به جنگ كردن و عقبگرد كردن است، و معناى آيه اين است كه: همين جمعيتى كه به آن مى ‏بالند به زودى شكست خورده و عقبگرد مى‏ كنند و پا به فرار مى‏ گذارند.

و در اين آيه از شكست كفار و تفرق جمعيت آنان پيشگويى مى‏ كند، و دلالت دارد بر اينكه اين شكست و مغلوبيت ايشان در جنگى واقع خواهد شد كه خودشان به راه مى ‏اندازند، و همين طور هم شد، يعنى جنگ بدر پيش آمده و كفار شكست خوردند، و اين خود يكى از پيشگويي هاى قرآن كريم است.