تفسیر آیه 3 سوره یوسف: (نَحْنُ نَقُصُّ عَلَیْکَ أَحْسَنَ الْقَصَصِ)
نَحْنُ نَقُصُّ عَلَیْکَ أَحْسَنَ الْقَصَصِ بِمَا أَوْحَیْنَا إِلَیْکَ هَٰذَا الْقُرْآنَ وَإِنْ کُنْتَ مِنْ قَبْلِهِ لَمِنَ الْغَافِلِینَ
ما بهترین سرگذشتها را از طریق این قرآن -که به تو وحی کردیم- بر تو بازگو میکنیم؛ و مسلّماً پیش از این، از آن خبر نداشتی!
قصص: قصص (بر وزن شرف): به معنى قصه و قصه گویى است . مصدر و اسم هر دو آمده است؛ على هذا قصص مفرد است. راغب در مفردات، آن را جمع دانسته است. آن در آیه ظاهرا مفرد و به معنى قصه و سرگذشت است. اصل قصّ و قصص، به معنى پىجویى است «نقص»:حکایت مى کنیم..
نَحنُ نَقُصُّ عَلَیکَ ممکن است اشاره باشد بجمیع قصص انبیاء و قوم آنها که در اکثر سور بیان فرموده و ممکن است اشاره باشد بقصه حضرت یوسف که در اینکه سوره بیان میفرماید و اینکه احتمال اقرب است.
أَحسَنَ القَصَصِ بنا بر احتمال اول مراد از احسن القصص بهترین بیان و شیرینترین کلام در اعلی درجه فصاحت و بلاغت خالی از نقصان مخلّ و تطویل مملّ مثل اینکه بگویی صمت احسن الصیام و قمت احسن القیام، و بنا بر احتمال دوم که اقرب است بلکه میتوان گفت ظاهر همین است اینکه قصه حضرت یوسف در میان قصص سایر انبیاء احسن القصص است زیرا مشتمل بر مطالب شیرین است چنانچه شرحش بیاید.
بِما أَوحَینا إِلَیکَ هذَا القُرآنَ که اینکه احسن القصص بسبب آنچه که ما اینکه قرآن را وحی فرستادیم بسوی تو وَ إِن کُنتَ مِن قَبلِهِ لَمِنَ الغافِلِینَ و اگر تو بودی از قبل آن هر آینه از غافلین.
اشکال- مکرر در اینکه تفسیر در باب مقدمات در بیان مراتب نزول قرآن و در خلال آیات بمناسبت گفتهایم که اولین مرتبه نزول قرآن در عالم نورانیت بنور مقدس نبوی صلّی اللّه علیه و آله و سلّم بوده و استشهاد کردهایم بآیه شریفه وَ لا تَعجَل بِالقُرآنِ مِن قَبلِ أَن یُقضی إِلَیکَ وَحیُهُ طه آیه 113. و اینکه جمله دلالت دارد بر اینکه قبل الوحی حضرتش از غافلین بوده و اطلاعی نداشته.
جواب- اولا اینکه جمله همچه دلالتی ندارد زیرا اگر فرموده بود و کنت من قبله لمن الغافلین دلالتش تمام بود لکن فرموده وَ إِن کُنتَ یعنی بر فرض اگر تو بودی از غافلین لکن نبود از غافلین قضیه فرضیه دلالت بر ثبوت و تحقق ندارد.
و ثانیا بر فرض اینکه دلالت داشته باشد قبل از وحی غافل بوده یعنی قبل از افاضه حق در همان عالم نورانیت زیرا در آن عالم هم افاضه بطریق وحی بوده بدون واسطه ملک.
راهنمای آزمون ارشد و دکتری رشته علوم قرآن و حدیث+مطالب آموزنده قرآنی و حدیثی+علایق شخصی