ترجمه ۱۶۹ کلمه قصار به انگلیسی توسط یک مستشرق

وی افزود: اوکلی وقتی به غرر رسید، کتاب تاریخ مشرقیان خود را مدتی کنار گذاشت و مطالعاتش را صرف این کلمات کرد در حالی که اصلا باوری به اسلام هم نداشته است و در برخی آثارش رویکرد نادرستی نسبت به پیامبر(ص) دارد، ولی وقتی به کلمات علی(ع) رسید نتوانست جلوی احساساتش را بگیرد؛ او ۱۶۹ کلمه از کلمات قصار امیرمؤمنان(ع) را ترجمه کرد و این کار جزء اولین اقدامات بود که کلمات علی(ع) از عربی به انگلیسی ترجمه شود و بعدها مجددا این کار توسط برخی افراد دیگر انجام شد.

فخرروحانی اضافه کرد: اوکلی در مقدمه کتابی که در این زمینه نوشت و آن را به رئیس دانشگاه آکسفورد هدیه کرد آورده است اگر کسی همه عمر خود را در صحاری بی‌آب و علف حجاز و عربستان بگذراند و یک عمر طول بکشد تا عربی بیاموزد و فقط یک جمله از جملات علی(ع) را خوب بفهمد، عمرش را تلف نکرده است. او می‌گوید من بارها تورات، انجیل و مزامیر داود (ع) را با دقت خوانده‌ام و با مطالب پیامبران یهودی آشنا هستم و این اطمینان خاطر را می‌دهم که تک تک جملات علی بن ابیطالب(ع) از همه مطالب تورات و انجیل شیواتر و زیباتر است.

استاد دانشگاه قم اظهار کرد: او می‌گوید این کتاب نباید صرفا کتابی باشد که آن را ترجمه کرده‌ایم، بلکه اساسا این جملات نشان‌دهنده یک فرهنگ بسیار والا در ورای این جملات است و کتاب وی وقتی در ۱۹۱۷ منتشر شد، در یکی دو دهه بعد به عنوان کتاب درسی در کمبریج به چاپ رسید و سالیان متعدد مورد استفاده قرار گرفت و در ۱۶۹ جمله ترجمه‌شده که ظاهرا وی به اختیار خود ترجمه کرده و یک صورت ترجمه شده قرن هفدهمی دارد و بعدها به تدریج مورد بازبینی و بازسازی قرار گرفت و متناسب با دوران‌های بعد مجددا چاپ شد.

فخرروحانی بیان کرد: مطلب مهم آن است که ایشان در ترجمه اشاره دارد که این کلمات منتخب هستند و در نهایت ایفای مقصود هستند و از شیوه بیان امیرمؤمنان(ع) متعجب است؛ اشاره دارد که من حتی از ابراهیم و اسماعیل (ع) مطلبی ندیدم که به شیوایی کلمات ایشان باشد.

وی تاکید کرد: این همه مواجهه مستشرقان در حالی است که در داخل کشور ما اینقدر به نهج‌البلاغه بها داده نمی‌شود و لازم است که میراث اهل بیت(ع) به میراث مختلف ترجمه شود و مترجمان توانمندی در این زمینه در محیط‌های علمی و دانشگاهی ترجمه کنیم. خیلی از کسانی که مستبصر شده‌اند به خاطر برخورد عمیقی است که با ترجمه کلمات ائمه(ع) داشته‌ دچار تحول شده‌اند.