علوم قرآن و حدیث

ضرورت عبرت گرفتن

حضرت امیرالمومنین علیه‌ السلام:‌ «اسباب عبرت، بسيار است؛ ولى عبرت گيرنده كم است».

مَا أَكْثَرَ الْعِبَرَ و أَقَلَّ الاْعْتِبَارَ!

منظور از «عبرت»، حوادثى است كه در گذشته يا در زمان حال واقع مى شود، خواه در تاريخ زندگى انسانها و خواه در حوادث ديگر كه مايه بيدارى و پند گرفتن و استفاده كردن براى اصلاح اشتباهات و پيمودن صراط مستقيم در زندگى است. يكى از دانشمندان (شرح نهج البلاغه علامه شوشتری ج۱۲ ص ۳۷) مى گويد: «الْعِبْرَةُ أنْ تَجْعَلَ كُلَّ حاضِرٍ غالِبآ وَالْفِكْرَةُ أنْ تَجْعَلَ كُلَّ غائِبٍ حاضِرآ؛ عبرت آن است كه تمام آنچه را حاضر است در گذشته مشاهده كنى و فكر آن است كه گذشته را امروز در برابر خود ببينى». اين سخن در واقع برگرفته از قرآن مجيد (آیه ۱۱۱ سوره یوسف) است كه پس از نقل ماجراى بسيار عبرت انگيز يوسف علیه السلام مى فرمايد: «(لَقَدْ كَانَ فِى قَصَصِهِمْ عِبْرَةٌ لّاُِوْلِى الاَْلْبَابِ)؛ در سرگذشت آنها درس عبرتى براى صاحبان انديشه بود!».

حکمت 297 نهج البلاغه