علوم قرآن و حدیث

عناوین و اسامی قرآن کریم

(آشنایی با نام‌ها و عناوین قرآن کریم و ریشه شناسی این اسامی)

1⃣ قرآن

(حدود ۵۸ بار تکرار در قرآن)

تعریف قرآن: کلمات و آیات الهی که از هر جهت اعجاز‌آمیز بوده و بر پیامبر (ص) نازل شده و تحریفی در آن صورت نگرفته است.

💠 نظرات علماء درباره معنی قرآن و مبدا اشتقاق آن

🌀 شافعی: فاقد ریشه، لفظ قرآن ابتداءً برای کلام الهی وضع شده و از هیچ مبدئی مشتق نشده.

🌀 زجاج و قتاده: قرء، جمع و گردآوری کردن، قرآن جامع ثمرات کتب پیشین است.

🌀 لحیانی و ابن عباس: قرء، قرائت و پیرو هم آوردن و خواندن، قاری قرآن به هنگام تلاوت آن، حروف و کلمات آن را به دنبال هم می‌آورد. قرآن=مقروء=تلاوت شده

🌀 اشعری: قرن=ضمیمه کردن و پیوستن و یا نزدیک ساختن چیزی به چیز دیگر، حروف و کلمات و آیات و سور قرآن، مقرون به هم هستند و با کیفیتی خاص با هم ارتباط و پیوستگی دارند.

🌀 فراء: قرائن (جمع قرینه)، هر یک از آیات قرآنی، قرینه و موید آیات دیگر

2⃣ فرقان

از ۷ مورد به کار رفته در قرآن دو مورد منظور، کتاب تورات و دو مورد نیز قرآن است.

تبارک الذی نزّل الفرقان علی عبده لیکون للعالمین نذیرا

✴️ وجه تسمیه:

قرآن فارق میان حق و باطل است. (ابن عباس)

قرآن انسان را به نجات و موفقیت نائل می‌سازد؛ شاهد: یاایهالذین ءامنو ان تتقواالله یجعل لکم فرقاناً

3⃣ کتاب

۲۵۵ بار در قرآن آمده که در اکثر آنها منظور قرآن است.

کتاب= گردهم آوردن، هر نوشته ای را از آن جهت کتاب می‌نامند که حروف و کلمات در آن گرد هم آمده اند.

✳️ منابع فقه اسلام عبارتند از کتاب، سنت، اجماع و عقل. کتاب: قرآن

4⃣ ذکر

از واژه های اصیل تازی (عربی) است و به دو معنای یادآوری و شرف به کار رفته است.

🔅 منظور از آن در قرآن در بعضی موارد، خود قرآن کریم است. مانند:

انا نحن نزلنا الذکر و انا له لحافظون (انبیاء/۵۰)

🔅 ذکر به معنی شرف هم در قرآن به کار رفته، مانند:

لقد انزلنا الیکم کتابا فیه ذکرکم (انبیاء/۱۰)

✴️ وجه تسمیه:

خداوند متعال با سخن خود بندگان خویش را به فرائض و احکام یادآور می‌گردد.

5⃣ تنزیل

این کلمه دارای اصالت در زبان تازی (عربی) است.

✴️ وجه تسمیه:

آیات قرآن از طریق وحی به تدریج بر پیامبر (ص) نازل گردید.

❇️ تنزیل= نزول تدریجی

❇️ انزال=نزول دفعی