اعتقادات ناووسیه
فرقه ناووسیه، بنابر آنچه شیخ صدوق نقل کرده، در شناخت قائم به اشتباه رفتند[۱] [یادداشت ۱] و اعتقاد به مهدویت امام صادق(ع) یافتند.[۲]
از اعتقادات آنان سخن چندانی به میان نیامده است و تنها شاید بتوان به دو گروه عمده در میان آنها اشاره کرد که برخی از آنان اعتقاد داشتند که امام صادق(ع) از دنیا نرفته است. او پنهان شده[۳] و در غیبت به سر میبرد[۴]و او همان مهدی منتظر[۵] یا مهدی قائمی[۶] است که برخواهد گشت و دنیا را پس از فراگیر شدن ظلم و جور، پر از عدل و داد میکند[۷] و یا به رغم باور به وفات وی معتقد بودند که او باز میگردد و مهدی منتظر خواهد بود.[۸] مردم از او پیروی میکنند[۹] و بعد از او امامی نخواهد بود[۱۰] و او زندگی جاویدان خواهد داشت.[۱۱]در هر حال امام پس از مدتی قیام مسلحانه[۱۲] یا قیام به سیف (شمشیر) کرده[۱۳] و شرق و غرب عالم را فتح خواهد کرد.[۱۴]
یکی از نکات قابل توجه در مورد ناووسیان، نفوذ جریان سبئیه در میان آنها بوده[۱۵] و لذا گفتههایی مبنی بر عدم وفات امیرمومنان(ع) و یا مهدی بودن وی نیز در میانشان به چشم میخورد.[۱۶] در هر حال عمده تکیه آنها بر عدم وفات امام صادق(ع) است و در این بین به روایتی از امام توسط عنبسة بن مصعب استناد میکنند که امام، تصدیق هر خبری مبنی بر وفات خویش را تکذیب کرده است؛[۱۷] موضوعی که سبب شده است که برخی متکلمان شیعه در صحت روایت و یا منظور امام از ایراد آن سخن تردید کنند.[۱۸] چه آن که بر اساس باورهای امامیه نمیتوان تنها با یک خبر از تعداد قابل توجهی از اخبار مبنی بر وفات مسلم و یقینی امام[۱۹] که بعضی برای آن حتی ادعای تواتر نیز کردهاند، به راحتی عبور کرد[۲۰] و اساسا اگر در موضوعی یقینی چون وفات امام ششم(ع) تردید شود، سزاوار خواهد بود که در مورد دیگر موارد یقینی چون وفات دیگر ائمه(ع) نیز خدشه وارد گردد.[۲۱] چنانکه انکار مرگ امیرمومنان(ع) و امام حسین(ع) از سوی غلات و مفوضه گزارش شده است.[۲۲]
در یک دسته بندی کلی میتوان اعتقادات آنان را چنین برشمرد
نص صریح امام باقر(ع) مبنی بر امامت امام صادق(ع) پس از خود.[۲۳]
امام صادق(ع) زنده است و نمیمیرد[۲۴]
یا وفات نموده اما زنده خواهد شد.[۲۵]
امام صادق همان مهدی منتظر و قائم است[۲۶]
و امام صادق(ع) آخرین امام است؛[۲۷]
لذا اخبار مربوط به ائمه اثنا عشر را قبول نمیکنند که خود سبب چالش برای آنان شد.[۲۸]
امام صادق(ع) عالمترین افراد در تمام علمها چه عقلیات و چه شرعیات است.[۲۹]
حضرت علی(ع) برترین فرد امت اسلام بود و هر که او را تفضیل ندهد کافر است.[۳۰]
حضرت علی(ع) مرده است اما قبل از قیامت زمین شکافته و امام زنده خواهد شد و زمین را پر از عدل و داد خواهد کرد[۳۱]
هر کس خود را از دیگری فاضل بداند کافر است.[۳۲]
ابو بکر و عمر از خلفای ثلاثه، کافر هستند.[۳۳]
راهنمای آزمون ارشد و دکتری رشته علوم قرآن و حدیث+مطالب آموزنده قرآنی و حدیثی+علایق شخصی