فارغ التحصیلان علوم قرآن و حدیث همه چیز دارند جز قرآن
فارغ التحصیلان علوم قرآن و حدیث همه چیز دارند جز قرآن
عباس اسماعیلیزاده، مدیر گروه قرآن و حدیث دانشگاه فردوسی مشهد، در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن (ایکنا) از خراسان رضوی، در پاسخ به این سوال که چه انتظاری از فارغالتحصیلان رشته علوم قرآن و حدیث وجود دارد، اظهار کرد: شاید در حال حاضر، نگاه مطلوبی نباشد و خروجیهای این رشته پس از فارغالتحصیلی به سمت کاربردی کردن آموختهها و نیز بهرهبردن از قرآن به عنوان کتاب زندگی نروند، بلکه نگاه غالب این است که در نهایت به کسوت استاد در آیند یا مثل اهالی علم، حیات علمیشان را در محضر قرآن ادامه دهند.
وی افزود: اما اگر بخواهد نگاه مطلوبی به فارغ التحصیلی از این رشته اتفاق بیفتد، نیازمند تغییرات اساسی در رشته علوم قرآن و حدیث هستیم و باید به گونهای در آن بازنگری کنیم که خروجیهایش صرفا مثل الان نباشد.
استاد دانشگاه فردوسی مشهد بیان کرد: هر چند در این رشته افرادی را هم نیاز داریم که به کسوت استادی درآیند ولی اگر رشته را طوری بچینیم تا خروجیهایش به گونهای شود که نیازهای مختلف قرآنی سطح جامعه را پوشش دهد، این هم میتواند از راهکارهای عملی کردن قرآن باشد.
رفع نیازهای مختلف جامعه، مصداق عمل به قرآن
وی افزود: یعنی به گونهای بحثها را در سه مقطع کارشناسی، ارشد و دکتری بچینیم که برخی افراد به کسوت استادی این رشته درآیند و همین بحث را ادامه دهند، عدهای نیارهای سطح جامعه مثل دبیران و کارشناسان قرآنی را پوشش دهند و ... و بر همین اساس، خروجیهای این رشته را بچینیم و این امر همان عمل به قرآن است و در همین مقدار که حداقل نیازهای مختلف قرآنی را پوشش دهیم، به سمت عمل به قرآن حرکت کردهایم.
تربیت نیرو برای نیازهای مختلف جامعه، عمل به قرآن است
مدیر گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه فردوسی مشهد، با بیان اینکه من در حوزه هم تحصیل کردهام و نکات زیبایی را از حجتالاسلام قرائتی به یادگار دارم، مطرح کرد: شبیه مسئله فارغالتحصیلان علوم قرآنی را، از حجتالاسلام قرائتی داریم که چنین تعبیر کرده بودند: بنا نیست حوزه فقط مرجع تقلید تربیت کند؛ باید قسمتی از درس و بحثهای حوزه به سمت تربیت مرجع تقلید برود و قسمتی دیگر برای نیازهایی که در جامه مثل نیاز به امام جمعه و جماعت وجود دارد، برنامه ریزی شود؛ زیرا تربیت نیرو برای نیازهای مختلف جامعه، عمل به قرآن است.
رفع وارونگی در رشته علوم قرآن و حدیث، نیازمند تحول اساسی است
عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد بیان کرد: از جهات دیگر هم بحثهای جدیتری وجود دارد که من معتقدم در رشته ما باید این تحول بنیادین اتفاق بیفتد؛ وارونگی در رشته ما و دیگر رشتهها وجود دارد و نیازمند اصلاح است از همین رو بسیاری از سرفصلهای رشته علوم قرآن و حدیث، نیاز به بازنگری دارد.
استاد دانشگاه فردوسی مشهد در تبیین وارونگی در رشته علوم قرآن و حدیث، ابراز کرد: غایت اولی یا حداقل یکی از اهداف بلند در این رشته این است که خروجی آن، انس بیشتر فارغالتحصیلان با قرآن باشد اما بسیاری از اوقات، افرادی با هدف مانوس شدن با قرآن به این رشته وارد میشوند، در صورتی که خروجی مورد نظر حاصل نمیشود و دانشجو در پایان اگر اُنسش با قرآن کمتر نشده باشد، بیشتر هم نشده است.
وی افزود: یعنی ممکن است دانشجو، قبل دانشگاه نگاه دیگری به قرآن داشته و انسش بیشتر بوده است ولی پس از فارغالتحصیلی دیگر چنین نیست و در نهایت مشاهده میشود که در دست فارغالتحصیلان این رشته، همه چیز است به جز قرآن؛ حداقل میتوان گفت با کتابهای مختلفِ مطرح در این رشته مانوستر شده است و این وارونگی باید با همت اساتید و متخصصان مرتفع شود.
حوزه و دانشگاه، مکمل یکدیگرند
اسماعیلیزاده، در پاسخ به این سوال که رشته علوم قرآن و حدیث با چه هدفی شکل گرفته است و چرا رشتههای این چنینی که بیشتر در حوزههای علمیه وجود دارد، به عرصه دانشگاه وارد شدهاند، اذعان کرد: در اینجا باید تکلیف را مشخص کنیم که بنا داریم مرزی بین حوزه و دانشگاه بکشیم یا نه؛ کسی که معتقد به جدایی بین حوزه و دانشگاه است، شاید این رشتهها را مختص حوزه بداند ولی این نگاه، امروزه تایید شده نیست و ما معتقد نیستیم حوزه یک چیز است و دانشگاه چیز دیگر.
وی با بیان اینکه ما به وحدت بین حوزه و دانشگاه معتقدیم، افزود: این دو باید باهم باشند و لازمهاش این نیست که هرآنچه در حوزه داریم به آن رنگ و لعاب دانشگاهی دهیم و برعکس؛ حوزه و دانشگاه میتوانند همافزایی داشته و تکمیل کننده هم باشند. با این نگاه علوم و قرآن در دانشگاه و حوزه میتواند مطرح باشد، اینجا در یک سطح با یک نگاه و آنجا هم به همین نحو.
راهنمای آزمون ارشد و دکتری رشته علوم قرآن و حدیث+مطالب آموزنده قرآنی و حدیثی+علایق شخصی