نکات مهم و کلیدی ترجمه عربی به فارسی

- در ترجمه (لای نفی جنس) از الفاظی نظیر (هیج، اصلا) استفاده می شود.

- جمله ای که پس از اسم نکره می آید به صورت جمله وصفی ترجمه می شود. (جاء تلمیذ یضحک)

- جمله ای که پس از اسم معرفه می آید به صورت جمله حالیه ترجمه می شود. (جاء التلمیذ یضحک)

افعال

- لم + فعل مضارع = فعل ماضی ساده منفی – لم یکتب : ننوشت

- لما + فعل مضارع = فعل ماضی نقلی منفی – لما یکتب: ننوشته است

- کان + فعل مضارع = فعل ماضی استمراری – کان یکتب: می نوشت

- کان + (قد) + فعل ماضی = فعل ماضی بعید – کان قد کتب: نوشته بود

- فعل شرط و جواب شرط (در جمله شرطیه) هرگاه ماضی باشند، معمولا معنای مضارع می دهند.

- فعل مضارع مجزوم به لام امر (صیغه های غائب و متکلم) مانند مضارع التزامی فارسی ترجمه می شود. مانند لینهض – باید برخیزد / لنذهب – باید برویم.

- خبر (لیت) و (لعل) در صورتیکه مضارع باشد معمولا در ترجمه آن از مضارع التزامی استفاده می کنیم.

بابهای ثلاثی مزید

- فعلهایی که در یکی از بابهای (افعال) و (تفعیل) به کار می روند، اغلب به صورت متعدی ترجمه می شوند.

- در ترجمه فعلهای با (تفاعل) نیازی به داشتن مفعول در ترجمه فارسی نداریم.

- معمولا در ترجمه فعلهای باب (تفاعل) از کلماتی نظیر (باهم، بایکدیگر) استفاده می کنیم.

- در ترجمه فعلهای باب (مفاعله) معمولا میان فاعل و مفعول به از کلمه (با) استفاده می کنیم.

- فعلهای باب (انفعال) به صورت لازم ترجمه می شوند.

- فعلهای باب (افتعال) و (تفعل) لازم و گاهی متعدی هستند.

- فعلهای باب (استفعال) غالبا متعدی هستند.

مشتقات

- در ترجمه اسمهای مبالغه معمولا از قید (بسیار) استفاده می کنیم. مانند: غفار – بسیار آمرزنده.

- گاهی میان اسمهای تفضیل از لحاظ ظاهری با فعل ماضی باب افعال مشابهت ایجاد می شود که با توجه به مفهوم عبارت می توان این تفاوت را مشخص کرد.

- اگر بعد از اسم تفضیل حرف (من) بیاید، بصورت صفت تفضیلی ترجمه می شود. مانند: احسن من – نیکوتر از . و چنانچه همراه (من) نیاید، معمولا بصورت صفت عالی ترجمه می شود: احسن کتاب – بهترین کتاب

- جایگاه مفعول معمولا پس از فاعل است. اما در همه جای جمله می تواند قرار گیرد. بدین جهت توجه به مفهوم عبارت راهگشای یافتن مفعول یک فعل است.

- (عند) چنانچه ظرف مکان باشد معمولا بصورت (نزد) و چنانچه ظرف زمان باشد به صورت (به هنگام، وقت) ترجمه می شود.

- کلمه (خیر) چنانچه مضاف واقع شود به صورت (صفت عالی یا مطلق) و چنانچه پس از آن حرف (من) بیاید بصورت (صفت برتر یا نسبی) و در غیر این صورت بصورت (مصدر) ترجمه می شود.

معارف

- کلماتی مانند (الذی) و (التی) هرگاه پس از اسم دارای (ال) بیایند، به معنی (که) خواهند بود.

- (ما) در عربی انواع گوناگونی دارد (حرف نفی، استفهام، موصول، و...) که به کمک قرائن موجود در جمله می توان آنها را از یکدیگر بازشناخت.

- در ترجمه اسمهایی که دارای تنوین هستند (به جز اسم علم اشخاص) گاهی ((ی)) (وحدت یا نکره) اضافه می کنیم: کتاب – کتابی.

- مشار الیه هرگاه دارای (ال) باشد، اسم اشاره آن به صورت مفرد ترجمه می شود، هرچند مثی یا جمع باشد.

- مشار الیه هرگاه بدون (ال) باشد، اسم اشاره آن عینا ترجمه می شود: هذا فلاح – این کشاورز است / هذان فلاحان – اینها کشاورزند.