شاپور یکم، دومين شاهنشاه ساسانی، از ۲۴۰ تا ۲۷۰ میلادی فرمانروایی کرد. او که پسر اردشیر بابکان، بنیانگذار این سلسله بود نقش بسزایی در تثبیت و گسترش مرزهای ایران داشت.

دوران پادشاهی شاپور با جنگ‌های بزرگ با امپراتوری روم رقم خورد. وی در نبردهای سرنوشت‌ساز خود سه امپراتور رومی را شکست داد، گوردیان سوم را کشت، فیلیپ عرب را وادار به پرداخت خراج سنگین کرد و در اوج پیروزی والرین را در نبرد ادسا (۲۶۰ م) اسیر کرد. این رویداد بی سابقه که در نقش برجسته‌های نمادینی چون نقش رستم ثبت شده عظمت قدرت ساسانی را برای همیشه در تاریخ جاودان کرد.