علوم قرآن و حدیث

تعریف اصطلاحات حدیثی (حدیث مضمر)

از اقسام خبر واحد

حدیث مضمر - كه از اصطلاحات علم درایه است - به حدیثى اطلاق مى‌شود كه نام معصوم علیه‌السلام از آن حذف و ضمیر غایب جایگزین آن شده باشد، مانند تعبیرهاى «سَئَلْتُهُ» یا «قُلْتُ لَهُ».

عالمان علم رجال اضمار در سند حدیث را از اسباب ضعف آن شمرده‌اند، مگر در صورتى كه قراینى بر رجوع ضمیر به معصوم علیه‌السلام دلالت كند كه در این صورت، روایت با دارا بودن شرایط پذیرفته و به مضمون آن عمل مى‌شود.[۱]

پانویس

وسائل الشیعة 30/ 283-284؛ الرواشح السماویة/243؛ طرائف المقال 2/ 250-251.

منابع

جمعى از پژوهشگران زیر نظر سید محمود هاشمى شاهرودى، فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم‌السلام، جلد ‌3، صفحه 273‌.

حدیث مضمر از اصطلاحات علم درایه است.

خصوصیت حدیث مضمر

حدیث مضمر به حدیثی اطلاق می‏شود که نام معصوم علیه السّلام از آن حذف و ضمیر غایب جایگزین آن شده باشد، مانند تعبیرهای «سَئَلْتُهُ» یا «قُلْتُ لَهُ».

عالمان علم رجال اضمار در سند حدیث را از اسباب ضعف آن شمرده‏اند، مگر در صورتی که قراینی بر رجوع ضمیر به معصوم علیه السّلام دلالت کند، که در این صورت، روایت با دارا بودن شرایط پذیرفته و به مضمون آن عمل می‏شود. [۱] [۲] [۳]

پانویس

۱. وسائل الشیعة ج۳۰، ص۲۸۳-۲۸۴.
۲. الرواشح السماویة ص۲۴۳.
۳. طرائف المقال ج۲، ص۲۵۰-۲۵۱.

منبع

فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت، ج۳، ص۲۷۲-۲۷۳.